Auke de Vries (54) is beeldend kunstenaar. Op ...

Auke de Vries (54) is beeldend kunstenaar. Op uitnodiging van Rudi Fuchs nam hij deel aan de tentoonstelling "Platzverfürung' in de regio Stuttgart. Hij plaatste zijn beeld in Ludwigsburg. In dezelfde stad richtte hij ook een tentoonstelling in van zijn meest recente beelden. Vanuit Stuttgart reisde hij naar de Dokumenta in Kassel. De Vries is gehuwd en heeft twee kinderen, Esther en Anne.

Ludwigsburg, dinsdag 9 juni

Zaterdag ben ik hier al aangekomen. Het weekend van Pinksteren was voor mij de enige mogelijkheid om mijn tentoonstelling in te richten. Een goede vriend, Mik Thoomes, was zo aardig mee te reizen om hierbij te assisteren. Overwegen hoe je de ruimte benut en indeelt is heel leuk maar niet het enige. Veel gesleep en gedoe om daarna alles nog eens te verplaatsen is je deel. Iemand in je buurt die daar niet tegen opziet en ook nog goed kan kijken is een luxe.

Mik is afgereisd en ik begin aan mijn afspraken voor vandaag. Het eerste bezoek geldt de Gemeentelijke Diensten. Mijn grote beeld op het kruispunt moet in de nachtelijke uren aangelicht worden. Eigenlijk houd ik er wel van dat wanneer het donker is, iets gewoon niet meer te zien is om 's ochtens weer present te zijn. Maar hier geldt dat niet: de kruising heeft dat licht nodig. De afspraak is zaterdagavond om tien uur. Op dat tijdstip zullen zes man plus materieel aanwezig zijn. De bereidwilligheid is groot.

Acht maanden geleden kwam ik met mijn plannen voor het verkeersplein. Aanvankelijk was er verzet maar met veel inzet en luisteren naar elkaar keurden B&W het plan tenslotte unaniem goed. In het kader van de tentoonstelling "Platzverführung' was mij deze plek door Rudi Fuchs en Veit Görner toevertrouwd. De tentoonstellingsmakers dachten niet aan een mooi beeld in een mooi park met als resultaat "dubbel zo mooi', maar eerder aan een belangrijke stedelijke plek waar iets niet goed gaat.

Op Hemelvaartsdag (nu zo'n tien dagen geleden) kwam de samenwerking tot een hoogtepunt. Om zes uur 's ochtens werd de kruising afgesloten. Op hetzelfde tijdstip had ik de muziek besteld. Een Jazz-band. Als je 's ochtends vroeg al zo goed speelt ben je niet slecht. Het werd meer en meer een Fellini-achtig tafereel. Een enorme dieplader die het beeld in delen aanvoerde uit Rotterdam waar het gemaakt is, zocht langzaam zijn positie.

Verder: kranen, hoogwerkers, politie, cameraploeg, fotografen etc. De burgemeester onherkenbaar gekleed in vakantie-outfit met als hoogtepunt z'n nieuwe witte gympen (over twee uur vliegt hij naar Turkije). In een rolstoel de directeur van de Landes Kreditbank van Baden-Württemberg die het beeld heeft gekocht en aan Ludwigsburg geschonken.

Wanda en Adriënne, mijn onmisbare schakels bij het realiseren van de "slang', zijn gekleed in witte jassen als gynaecologes. Gespeurd wordt nog naar mogelijk onheil. Alles is echter perfect.

Als dit deel omhoog wordt gehesen, wordt het even doodstil. Boven aangekomen (het beeld is 20 meter hoog) wordt er geapplaudisseerd door de toegestroomde bevolking. De zangeres, een soort Nina Hagen, krijgt de meest bijzondere klanken bij de handelingen van het montageteam. De kunstenaar Royden Rabinowitch, bont gekleed en met cola-pet, vertelt mij keer op keer dat mijn beeld een "Total Erotic Statement' is. Zo had ik het zelf nog niet bekeken. Kan nog komen. Gelukkig zijn Marijke en de kinderen er, die het proces van ontstaan, produktie en plaatsen van het beeld nu helemaal meemaken.

13.00 uur. Lunch met de burgemeester, weer normaal gekleed. We nemen alles nog eens door. Ik verhuis naar "Mon Repos', ongeveer vijf kilometer buiten Ludwigsburg. Dit is het hotel waar alle kunstenaars twee dagen zijn ondergebracht voor de opening van "Platzverführung'. Een bus brengt ons 's avonds naar een scheepswerf in Stuttgart. Een niet alledaags decor voor een feest. Hier zijn alleen de burgemeesters, kunstenaars, sponsors en speciale gasten aanwezig. Iedereen ontspannen en in goede stemming.

Boottocht op de Neckar. Een klapper is het damesorkest uit Holland "Salut D'Amour' en dat is ook het dansje van Gägnang en Rudi Fuchs. 's Avonds in de bar van het hotel nog een ferme discussie over de Amerikaanse politiek.

Woensdag

De officiële opening van dit omvangrijke project. Een bus staat klaar om ons naar de persconferentie in Ostfildern te brengen. De chauffeur van de bus, niet erg bekend in deze streek, raakt de weg kwijt. Het is één van de bijzondere momenten in deze dagen. Verdwaald geraakt met een bus vol kunstenaars die ik bewonder. Er ontstaat een gezellig soort opschudding als we weer ergens in een tuin tot stilstand komen. Je ziet kleine dingetjes en emoties. Uiteindelijk arriveren wij te voet. Veel te laat. Een aantal projecten is nog niet klaar. Donald Judd, die een heel plein ontworpen heeft; Klingelhöller; Daniel Buren en Kounellis. Wel zijn er maquettes aanwezig van deze plannen. Het grote feest voor iedereen in het prachtige Schlosspark in Ludwigsburg wordt ingeleid door een wolkbreuk. Maar alles komt weer goed. Een tango-orkest uit Argentinië sluit het af.

Donderdag

Om negen uur ontbijt. Collega's zijn er ook al. De meesten rustig met een krantje. Een heerlijk eitje; dat een kip dat kan. Veit Görner en zijn vrouw halen mij over om gedrieën naar Kassel te rijden. Hij houdt van opschieten. Ongeveer twee keer zo hard als ik doorgaans rij. Wel een goed moment om na te praten over de voorgaande dagen.

Kassel wordt eenmaal in de vijf jaar wanneer de Documenta plaatsvindt een groot dorp waar iedereen elkaar kent en weerziet. De Documenta is een spektakel en dat zal het wel altijd blijven. Er zijn kunstenaars die als golfspelers over de wereld reizen, steeds op weg naar een ander gaatje. De kenners en liefhebbers reizen mee, meten en vergelijken de prestaties. De ene keer is het beter dan de andere keer. Ik tref er mijn collega's van de Rijksacademie: Jean Marc Bustamante, Herman Pitz, Anna Tilroe en later Ella Reitsma. Zij vertelt mij dat haar artikel in Vrij Nederland, een verslag over het plaatsen van mijn beeld in Barcelona drie weken geleden, de 18de juni uitkomt.

Elf van de kunstenaars die deelnemen aan het Stuttgart-projekt zijn vertegenwoordigd op de Documenta en er zijn dan ook steeds hartelijke begroetingen. Wat moet ik zeggen over een tentoonstelling van 184 deelnemers? Het enige wat ik niet voor mij kan houden is wat ik al jaren een gemiste kans vind. Dat is de inrichting van Friedrichsplatz. Het is een grote bende. Een oprukkende industrie van souvenirs en andere koopwaar. Meerdere beelden geplaatst zonder enige samenhang.

Ik heb het nadrukkelijk niet over de kwaliteit van de beelden. Maar wat zou het prachtig zijn: gras weg, alles weg en één groot stedelijk vlak met aan de voet het verdiepte park. Alleen dàn een beeld plaatsen op deze prominente plaats wanneer het laat zien waar articulatie van ruimte toe in staat is. Een poging daartoe tenminste, vlak voor de deur van deze belangrijke tentoonstelling. Misschien is elke vijf jaar een verandering mogelijk.

Zelfs in het museum Fredericianum is de entree geheel volgebouwd. Je kan amper in en uit. Hier staat wel het mooiste werk van de tentoonstelling: het videowerk van Bruce Nauman.

De persdagen zijn vreemde dagen. Overal lieden met statieven en camera's en geluidsmensen met elkaar verbonden door dikke kabels. De schilder en de jongen met de boormachine zijn ook nog niet helemaal van de vloer.

Kassel, vrijdag

Ik heb nog een paar uur om rond te kijken. Er is bijna geen doorkomen aan. Ik raak hier en daar letterlijk klem. Jan Hoet, de maker van de Documenta, spreekt op straat een groep heren toe. Intersubjectiviteit en tolerantie, dat zijn de woorden die hij zijn gehoor meegeeft.

Ik vertrek met de S-Bahn naar station Wilhelms-höhe. Een station gebouwd voor een wereldstad en neem de ICE terug naar Stuttgart. Daar aangekomen op het station, tussen zoveel rennende mensen staat ze: Marijke. Hier hadden wij afgesproken. Mijn gemoedstoestand mag maar kort duren. Een onverwacht banaal trekje doet zich voor. Ze wil iets eten. Even later staan wij allebei in de stationshal met een stuk gebraden kip.

's Avonds dineren wij met Rudi Bergman. Hij maakt een film over het Stuttgart-project. Hij geeft de data door wanneer het uitgezonden wordt, TV ARI op 5 juli 1992 om 11.00 uur en op 12 juli om 10.30 uur.

Ludwigsburg, zaterdag

Ontbeten en gewandeld. Kalm aan dus. 's Middags de prent - die in Suttgart is gedrukt - nagekeken en de oplage gesigneerd. Wij eten 's avonds op de marktplaats. Het plein is hier helemaal verhard. De bebouwing staat scherp aan de randen van het vierkante plein. De mensen die er lopen bewegen als beelden in de ruimte. Om tien uur 's avonds staat iedereen klaar voor de proeven met het licht. Ik ren van hot naar her om het effect van alle kanten te beoordelen. Leg enorme afstanden af. Terug in het hotel val ik als een sportman in slaap.

Zondag

Om tien uur zijn we op de tentoonstelling die om elf uur wordt geopend. Heb eerst nog een afspraak met een plateelschilder van de Ludwigsburger Porzellan voor een kleine correctie. Sinds de 18de eeuw produceert deze firma porselein. Nooit is van het oude recept afgeweken. Nu komt een mocca-servies voor zes personen uit in een oplage van honderd stuks. De kop en schotels zijn beschilderd door Donald Judd, de koffiekan door Georg Herold, het suikerdoosje door Günther Förg en het melkkannetje door mij. Een kleine revolutie.

Rudi Fuchs opent de tentoonstelling, een goed verhaal.

's Middags bezoeken wij nog een aantal projecten; Georg Herold in Fellbach; Fischli & Weiss in Schorndorf; Franz E. Walther in Weinstadt. Een wijngebied. Er doorheen rijden of wandelen geeft al een zeker genot. Het grootste wijngebied in Europa. Heel goede kwaliteit. Exporteren doen ze niet; ze drinken alles zelf op. De locatie in Weinstadt is zo stil en verscholen dat het niet te hopen is dat het geschatte aantal bezoekers van de Documenta (500.000), er naar toe zal trekken. Je denkt hier niet aan kunstpubliek. Ook al zou er niemand speciaal naar toe komen, dan nog heeft het z'n werking. Dat geldt ook voor het project van Ymi Knoebel dat niet is gerealiseerd. Er zijn wel intensieve gesprekken geweest. De provinciesteden hebben tot nu toe steeds gedacht dat het kunstgebeuren in de hoofdstad Stuttgart plaatsvindt. Ze wisten eigenlijk ook niet goed hoe zoiets er uitzag. Maar hun angst is weg. Nu zijn zij het die iets gedaan hebben dat minder provinciaal is dan het Nederlandse parlement.

Maandag

Geluiden van een nabij gelegen schoolplein maken mij wakker. 8.20 uur. Als het goed is zijn Esther en Anne nu ook onderweg naar school. Vandaag terug naar Nederland. De trein rijdt tussen Mannheim en Bonn langs de Rijn. Het is één van de mooiste routes in Europa. Het water. Her en der nederzettingen. Gekleurde huizen en alles is gericht op de rivier. Toen ik jonger was reisde ik ook veel, zomaar overal heen. Nu ga ik daar waar ik iets te doen heb en kom mensen tegen. Die reisde ik vroeger voorbij.

Den Haag, dinsdag

Een tafel vol papiertjes met afspraken, brieven en rekeningen. Elke centimeter hier vraagt aandacht. Uitstel is er niet bij, of wel?