"Wij beïnvloeden de Joegoslaven hier niet'

Na het vertrek van de ambassadeur en de consul bestaat de diplomatieke staf van de Joegoslavische ambassade in Den Haag uit drie mensen. Een gesprek met de diplomatieke leider, zaakgelastigde L. Zivkovic, over het werk hier en de toestand in zijn land.

DEN HAAG, 19 JUNI. “We wisten al een tijdje dat de consul moest vertrekken, het is een van de gevolgen van de sancties van de Verenigde Naties. Het is jammer dat juist hij twee dagen geleden weg moest, hij bekleedde een gevoelige functie op de ambassade.” Zaakgelastigde L. Zivkovic zegt dat ieder land zelf bepaalt hoe het gevolg geeft aan de door de Verenigde Naties opgelegde sancties. Nederland koos voor het wegzenden van consul R. Jankovic. “In oktober vorig jaar vertrok onze ambassadeur B. Bohte. Hij is Sloveen en zijn land vroeg hem terug te keren. In januari vertrok economisch adviseur Dzalev naar Belgrado. Hij is Macedoniër, maar dat had er niets mee te maken: zijn periode van vier jaar zat er op. Hij is niet vervangen, dat is vervelend. We zaten hier met zes diplomaten, dat aantal is gehalveerd.”

Nederland kan besluiten meer stafleden weg te sturen. Dan ontstaat volgens Zivkovic een groot probleem. “Ook voor de Joegoslaven in Nederland wordt het dan moeilijk.” Zivkovic schat hun aantal op 15.000 geregistreerden en vermoedt dat daar de afgelopen tijd 2.000 zijn bijgekomen, een deel op een toeristenvisum en de rest zonder geldige papieren. “De Joegoslaven in Nederland hebben ons nodig voor het verlengen van paspoorten, om documenten rechtsgeldig te maken, voor huwelijken en dat soort zaken.”

De staf van de Joegoslavische ambassade bestaat naast de zaakgelastigde Zivkovic (een Serviër en sinds een jaar in Den Haag) uit een politiek attaché (een Bosniër) en een administratief attaché (een Kroaat).

“De Joegoslaven in Nederland zijn in veel bonden en verenigingen georganiseerd. Als het om politieke verenigingen gaat, hebben we er niets mee te maken. Met hun culturele leven houden we ons wel bezig. Onlangs hebben we geholpen met de kleding voor een folkloristische avond. We komen op de feestjes, maar we beïnvloeden niet. Er zijn in Nederland één Kroatische en 23 Joegoslavische organisaties, waaronder een school.

“Volgens mij zie je als Joegoslaaf in het buitenland eerder dat je beter samen kunt proberen te leven dan afzonderlijk. Als in mijn land de nationalistische emoties gekalmeerd zijn, moet iedereen dat kunnen erkennen. Er zijn veel misdaden gepleegd in de burgeroorlog. De ergste wandaden zijn niet door het federale leger gepleegd, maar door Kroatische Serviërs en Servische Kroaten, tegen hun buren. Dat proces moet worden gestopt en dat kan alleen door opnieuw recht en orde te vestigen door de gebieden onder de bescherming van de Verenigde Naties te plaatsen.

“Waarom richt iedereen zich tegen de Federale Republiek, waarom wordt die gezien als de enige veroorzaker van alle ellende? Dat is een onrechtvaardig standpunt, zonder veel kennis van zaken. Europa streeft naar een snelle en te makkelijke oplossing. Vorig jaar zijn de grootste problemen ontstaan door de erkenning van Kroatië. Het is vooral de schuld van één groot Europees land. Dat land stimuleerde Bosnië om ook zelfstandig te worden. Dat was verkeerd, want moslims, Serviërs en Kroaten hadden onderling nog geen overeenstemming.

“Als de internationale gemeenschap zoveel druk op Servië uitoefent, is ook het lot van dat land onzeker. Er is een kans op burgeroorlog, tussen de Servische president Milosevic en de oppositie. Intussen maken de sancties de economische structuur van Servië kapot.

“Militaire interventie van de EG of de VN maakt het probleem alleen groter. Men wil toch geen Europees Vietnam scheppen? De EG kijkt te mechanisch naar het probleem van mijn land. Zo werkt het niet, het Koude-Oorlogsgereedschap is onbruikbaar. Nodig is een combinatie van druk, straf en beloning. Niet alleen gericht op Servië en Montenegro, maar op alle partijen. De enige goede manier om iets te veranderen is langs de grondwettelijke procedures: ontbinding van het parlement en verkiezingen. Dan blijkt wel of Milosevic de steun van de bevolking heeft of niet. Maar die benadering kost tijd, en Europa is haastig.

“Toen het land nog te redden was, maakten ze niet zoveel haast. Terwijl het communistische regime afbrokkelde, was de tijd rijp voor steun aan het democratische proces. Op 26 mei 1992 gingen de sancties in. Precies een jaar daarvoor was de EG nog op bezoek met 4,8 miljard dollar om het land bij elkaar te houden. Dat had eerder gemoeten. Europa had Joegoslavië in de EG moeten integreren. We waren economisch en politiek verder dan de andere Oosteuropese landen, en toch is het misgegaan.”