WEU biedt troepen aan voor vredestaken

BONN, 19 JUNI. De ministers van de negen landen van de Westeuropese Unie (WEU) hebben vanochtend besloten militaire eenheden ter beschikking te stellen voor vredestaken in Europa en elders in de wereld.

De WEU heeft een "planning-cel' opgericht, die op 1 oktober in Brussel moet beginnen met een staf van 40 man onder leiding van de Italiaanse generaal Caltabiano, om voorbereidingen te treffen voor gezamenlijke militaire operaties. De eenheden die aan de WEU zijn toegewezen kunnen aan de NAVO onttrokken worden en andersom.

Met de Verklaring van Petersberg, die de ministers vandaag ondertekenden, geven de negen Europese landen van de WEU (Duitsland, Frankrijk, Groot-Britannië, Italië, Spanje, Portugal en de Benelux-landen) invulling aan de intentieverklaring uit het Verdrag van Maastricht van eind vorig jaar waar de EG zich vastlegde om de WEU aan te wijzen als een militaire component “volledig verenigbaar met de regelingen ten behoeve van de collectieve defensie van de NAVO”.

Het militaire optreden van de WEU zal de volgende taken omvatten: humanitaire operaties, vredeshandhaving en het optreden van strijdkrachten in het kader van crisisbeheersing, waaronder het waarborgen van de vrede ("peace-making').

De militaire eenheden van de WEU zullen ingezet worden na een formeel verzoek van de CVSE (Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) waarvan 52 Europese landen lid zijn of van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Iedere lidstaat van de WEU besluit zelf of zij aan de operaties wil deelnemen.

De CVSE en de Veiligheidsraad kunnen het verzoek voor militair optreden ook richten aan de NAVO. Die keuze tussen WEU en NAVO zal bepaald worden door het militaire karakter van het optreden en de plaats.

De Verklaring van Petersberg (genoemd naar het landhuis op een berg buiten Bonn waar het besluit vanochtend door de WEU-ministers werd genomen) bestaat uit drie delen.

Pag.5: Verklaring Petersburg

In het eerste gedeelte wordt de militaire rol van de WEU beschreven, het tweede gedeelte gaat over de voorbereidingen voor een effectief optreden, en het slot handelt over de uitbreiding van de WEU. Griekenland heeft al te kennen gegeven lid te willen worden van het politieke en militaire samenwerkingsverband. Ierland en Turkije zouden waarnemer worden, Noorwegen stelt een beslissing uit tot het land deel uitmaakt van de EG. Het hoofdkwartier van de WEU zal vanaf januari 1993 in Brussel zijn gevestigd en verhuizen vanuit Londen. Diplomatieke missies van de WEU-landen zullen worden uitgebreid met militaire experts.

Nederland heeft besloten mariniers van de Nederlandse-Britse amfibische landingsmacht ter beschikking te stellen aan de WEU en de nieuwe luchtmobiele brigade. Beide onderdelen zijn ook aan de NAVO toegewezen.

Ook het nieuwe Frans-Duitse korps kan voor WEU-taken worden ingezet en in dat geval zullen Nederlandse eenheden met het Frans-Duitse korps samenwerken. Nederland wil geen eenheden op permanente basis onder het Frans-Duitse korps brengen. “Koste wat kost moet de indruk worden vermeden dat het Frans-Duitse korps zou uitgroeien tot een eigen Europese militaire macht. Aan een derde militair instituut in Europa naast NAVO en WEU bestaat geen enkele behoefte. Het zou in Washington en Ottawa ook niet worden begrepen”, aldus een lid van de Nederlandse delegatie naar de WEU.

Frankrijk vroeg de landen van de WEU om de 100 Franse waarnemers die nu in Sarajevo toezien op een wankel bestand, politiek te steunen. Nederland ziet een rol voor de WEU-landen om resolutie 757 van de Veiligheidsraad voor sancties tegen Servië te ondersteunen. Vanochtend bleek nog geen bereidheid bij de WEU-landen om door een maritieme blokkade de sancties af te dwingen. Het ging vooralsnog om politieke steun.