"Desnoods pakken we Duitsers twee keer in toernooi'

GOTHENBURG, 19 JUNI. Op het moment dat voor de wedstrijd in de kleedkamer het belletje klonk om de arena te betreden, nam Rinus Michels nog een keer het woord.

“He-ren”, sprak hij in zijn bekende staccato. “We gaan vandaag drie keer scoren. Twee middenvelders en één aanvaller zullen de doelpunten voor hun rekening nemen. Het kan zijn dat onze tegenstander ook een of twee keer scoort, maar we zullen zeker winnen. Succes.” De Generaal is een profeet geworden. Want een uur en drie kwartier later stapte het Nederlands elftal met een klinkende overwinning (3-1) van het veld. Drie doelpunten van twee middenvelders, Rijkaard, Witschge en een aanvaller, Bergkamp.

De treffers waren om in te lijsten. Vooral het afstandsschot van Rob Witschge mocht er zijn. Na een overtreding op Gullit kreeg het Nederlands elftal op 25 meter van het doel een vrije trap. Ronald Koeman leek de aangewezen man om van afstand te schieten. Maar hij legde de bal breed op Witschge die laag en vlak langs de paal inschoot. De Feyenoorder lijkt in een mooie droom verzeild geraakt. Rondom de bekerfinale, begin mei, spuwde hij nog zijn gal omdat hij niet bij de voorlopige EK-selectie zat van 25 spelers. “Er moeten zeker wel zes concurrenten hun been breken wil ik nog naar Zweden gaan”, riep de anders zo goedlachse Amsterdammer somber. Het wonder zou toch geschieden en uitgerekend zijn broer Richard zorgde daarvoor. De voetbalmiljonair van Barcelona was niet tijdig hersteld van een liesblessure. Michels stuurde hem al snel naar huis. Rob werd haastig van de camping geplukt, waar hij al zijn vakantie aan het vieren was. Hij kreeg vanaf het eerste moment een basisplaats in Oranje en zou geen wedstrijd meer missen. “Ik heb nog dagelijks contact met Richard”, vertelde hij gisteravond in het Ullevi-stadion. “Hij vindt dat ik hem goed vervang en dat betekent wel wat voor me. Het is inderdaad ongelooflijk dat ik twee weken geleden nog op de camping zat en nu in de halve finale sta van het EK.”

Rob Witschge neemt aan beide kanten de corners. Zijn traptechniek is aanzienlijk verbeterd sinds hij bij Feyenoord werd omgevormd van aanvaller tot middenvelder. “Toch had ik altijd al een goed schot. Maar als linksbuiten valt dat niet op omdat je hoogstens af en toe een voorzet geeft. We hebben de afgelopen weken veel geoefend op schieten. Vaak zelfs nog na de training als keeperstrainer Pim Doesburg (die volgens Van Breukelen op topniveau nog steeds mee zou kunnen, red.) uit een geintje onder de lat ging staan.”

Witschge had gisteren de zware taak om Thomas Hässler, de motor van het Duitse middenveld, in de zône op links op te vangen. De vrije trappenspecialist was verreweg de gevaarlijkste tegenstander van het Nederlands elftal. Witschge kon hem niet in bedwang houden. “Toch ben ik redelijk tevreden over mezelf”, sprak hij in de euforie. “Ik had de taak ervoor te zorgen dat hij niet aan de bal kwam en dat is toch vrij goed gelukt. Hässler kan ontzettend goed kort kappen en draaien. Op een gegeven moment ging hij wat zwerven over het veld. Toen moesten anderen optreden als zijn cipier. Dat gaf wat problemen.”

De droom van Rob Witschge staat in schrille tegenstelling tot de nachtmerrie van Danny Blind. De Ajacied die een perfect seizoen achter de rug heeft en in het kwalificatietoernooi alle interlands speelde, bleef opnieuw buiten de ploeg. Michels wil hem alleen inzetten als alternatief voor Ronald Koeman en niet in de mandekking voor bijvoorbeeld de geblesseerde Van Aerle. Frank de Boer zou de PSV'er vervangen en Van Tiggelen schoof voor deze gelegenheid naar de rechterkant om Klinsmann op te vangen. En dat terwijl Blind toch van orgine een rechtsback is. Terwijl de spelers na afloop een drankje namen op de triomf sloop hij gisteren stilletjes naar de spelersbus waar hij zich onmiddellijk verdiepte in een krant. “Deze klap overleef ik niet meer”, mompelde Blind in het voorbijlopen nogal dramatisch. Adri van Tiggelen: “Danny was er van overtuigd dat hij zou spelen. Maar Michels houdt heel consequent vol dat hij in Blind geen mandekker ziet. Daarvoor zijn anderen beschikbaar (Van Aerle, De Boer en Van Tiggelen). Het is heel erg voor Danny.”

Michels verklaarde dat hij het menselijk gezien zeer moeilijk had gehad Blind te passeren. “Maar het gaat niet om mij of om Blind, maar om het algemeen belang.” De belangrijkste reden dat Michels de Ajax-aanvoerder niet opstelde was volgens de coach het feit dat Blind in de lucht te kort zou komen tegen kopspecialist Riedle.

Het Nederlands elftal vond tegen de Duitsers het fortuin terug dat was zoekgeraakt in de eerdere groepswedstrijden. Een vrije trap van Ronald Koeman na een overtreding van Jürgen Kohler op Marco van Basten werd door Frank Rijkaard al in de vierde minuut ingekopt (1-0). De bal ging met een boogje over doelman Bodo Illgner heen en vloog nog net onder de lat in het net. De wereldkampioen, die vooraf aan een gelijkspel genoeg had, werd daarmee uit zijn tent gelokt. Maar de angst om nog meer tegentreffers op te lopen was groot. Van Tiggelen: “Ik begreep er in de eerste helft niets van. Klinsmann volgde mij nooit als ik aan de bal was. Daardoor kon ik vrij opkomen. En de zijkanten werden helemaal met rust gelaten.”

De Duitsers konden wat terugdoen omdat Klinsmann bij een corner voor Frank de Boer kroop. Bijna werd het ook nog 2-2. Frank Rijkaard kopte op zijn eigen lat. Het derde Nederlandse doelpunt waarmee de wedstrijd werd beslist was het gevolg van een perfecte aanval. Invaller Aron Winter (voor De Boer) passeerde op rechts de zwakke Michael Frontzeck, zocht naar Marco van Basten maar die wees naar de in zijn rug aanstormende Dennis Bergkamp. De Ajacied kopte de bal feilloos in de hoek, zijn tweede treffer op dit EK. Bergkamp: “De samenwerking met Van Basten gaat steeds beter. We vinden elkaar nu blindelings. Marco heeft dan nog niet gescoord, hij verzet wel veel werk. Vanavond was hij de regisseur van het derde doelpunt.”

Nederland nam revanche op Duitsland maar de zege was door de overwinning van de Schotten op het GOS vooral van morele waarde. “Die Duitsers zijn me tegengevallen”, ventileerde Ronald Koeman zijn mening. “Ze wisten toch hoe wij spelen; met twee mandekkers achterin. Maar we lieten ze van het kastje naar de muur lopen.” Niettemin vreest ook Koeman dat Nederland nog niet verlost is van de eeuwige rivaal. “Het zou me niet verbazen als we de Duitsers in de finale weer tegenkomen. Dan moeten we ze maar twee keer kloppen in één toernooi. Dat is hen waarschijnlijk nog nooit overkomen. Nee, tegen zo'n confrontatie zie ik niet op. Want die Duitsers blijven doping voor ons. En voor de finale kun je zo'n stimulans wel gebruiken.”

Foto: Witschge kijkt zijn schot na.

Tekening: Nederland-Duitsland, 72ste minuut Bergkamp 3-1