Amerikanen op zoek naar GI's in Rusland

ARBEIDSKAMP PL-350-5, 19 JUNI. Amerikaanse onderzoekers zijn gisteren aangekomen in een afgelegen Stalinistisch gevangenkamp bij de Noordrussische stad Pechora na geruchten dat er nog een Amerikaanse krijgsgevangene uit de Koreaanse oorlog werd vastgehouden. Maar zij troffen er niets anders aan dan lachende gevangenen, net-opgeschilderde muren en functionarissen die onderstreepten dat er nooit een Amerikaan had gezeten. “We hebben hier geen Amerikanen”, zei generaal-majoor Leonid Khamluk, commandant van regio PL-350 die tien arbeidskampen van vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog herbergt.

De Amerikaanse delegatie, twee burgers en een militair die vandaag nog twee kampen zouden bezoeken, bestaat uit leden van een gemeenschappelijk Amerikaans-Russische commissie over krijgsgevangenen. Hun bezoek werd snel georganiseerd na de onthulling van de Russische president Jeltsin dat er mogelijk nog Amerikaanse krijgsgevangenen in leven waren. Het eerste nieuws daarover kwam eind vorige week van een Amerikaanse senator, die de inhoud van een desbetreffende brief van de Russische president bekendmaakte. Volgens die brief waren verscheidene Amerikaanse piloten aan het begin van de Koude Oorlog boven Sovjet-grondgebied neergehaald en gevangen gezet.

Tijdens zijn bezoek aan de Verenigde Staten, dat gisteren afliep, suggereerde Jeltsin dat tijdens de Koreaanse en de Vietnamese oorlog ook Amerikaanse krijgsgevangenen naar de Sovjet-Unie waren overgebracht. In zijn brief werd dat overigens nog ontkend. De gemengde krijgsgevangenen-commissie, geleid door de vroegere Amerikaanse ambassadeur Malcolm Toon en de Russische generaal Dmitri Volkogonov, verzekerde in maart géén bewijs te hebben dat Amerikaanse gevangenen uit de Koreaanse of de Vietnamese oorlog naar de Sovjet-Unie waren overgebracht.

In het kamp PLO-350-5 vertelden militairen, gedetineerden en gevangenisfunctionarissen dat er geen Amerikanen waren, alleen geruchten. Wel was het kamp kennelijk speciaal voor het bezoek opgeknapt: een tot vier jaar veroordeelde dief vertelde dat de autoriteiten twee dagen tevoren de gedetineerden opdracht hadden gegeven het kamp op te ruimen en te schilderen. Langs de toegangsweg waren jonge boompjes geplant.

De vroegere Sovjet-president Michail Gorbatsjov zei gisteren in Tel Aviv niets te weten van de aanwezigheid van Amerikaanse krijgsgevangenen. Tijdens een bezoek aan Israel beschuldigde hij Jeltsin ervan hem te willen zwart maken in de ogen van de Amerikanen. (AP, Reuter)