Klein Algerijns aapje zet begin aapachtigen 10 miljoen jaar terug

In de Algerijnse Sahara, bij Gleb Zegdou, zijn drie piepkleine fossiele apetandjes ontdekt. Ze zijn beschreven in Nature (28 mei). Volgens de vinders, onderzoekers van de Universiteit van Montpellier en de Universiteit van Oran, moeten de tandjes zo'n 46 tot 50 miljoen jaar oud zijn. Dat wordt afgeleid uit de grote overeenkomst van de algen die op deze lokatie gevonden zijn met bepaalde Europese algen uit dezelfde periode.

De oorspronkelijke eigenaar van deze tandjes woog vermoedelijk zo'n 150 tot 300 gram en voedde zich voornamelijk met insekten. Zijn vinders hebben hem Algeropithecus minutus genoemd.

Als de datering klopt zijn dit de oudste fossiele vondsten van de voorouders van mensapen en apen tot nog toe, en daarmee komen de "echte' anthropoiden (mensaapachtigen) zeker tien miljoen jaar eerder op aarde voor dan tot nog toe gedacht.

Op een onlangs gehouden workshop van paleontologen oogstte de vondst volgens Science (12 juni) veel belangstelling. Aangezien het maar om drie losse tandjes gaat lijkt enige voorzichtigheid geboden, maar door kenners worden de tandjes omschreven als "verrassend geavanceerd'. Het idee dat er zo'n 50 miljoen jaar geleden op aarde al zulke geavanceerde aapachtigen op aarde rondliepen brengt de honderd jaar oude discussie over de evolutionaire stamboom van de mensapen ineens een stuk verder. De theorie als zouden de mensapen van lemurs, lori's of spookdiertjes afstammen kan nu in de prullebak, volgens de nieuwste inzichten zijn dat niet onze voorouders, maar onze neefjes.

Het ontbreken van fossiele overgangsstadia tussen de primitieve primaten en de moderne mensapen vormt voor de onderzoekers een flinke handicap. In dat licht bezien is de Algerijnse vondst van grote betekenis.

Foto's: Scanning electron foto's van de twee kiezen van Algeripithecus minutus.

Het spookdiertje (Tarsius) werd tot dusverre gezien als de nazaat van de omomyiden, een uitgestorven groep van primaten die de voorouders vormden van de echte aapachtigen.