Den Haag mikt op vestiging van groot VN-bureau; Oorlogje over de keuze tussen Den Haag en Wenen

DEN HAAG, 18 JUNI. Naast steden als New York, Wenen, Genève en Nairobi wordt Den Haag mogelijk opgenomen in de rij van vestigingsplaatsen van VN-organisaties. Als de meerderheid van de 39 lidstaten van de permanente Conference on Disarmament morgenochtend in Genève "ja' zegt, krijgt Den Haag de Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons binnen zijn grenzen, de controle-instantie bij de uitvoering van de chemische-wapensconventie.

Het gaat om een prestigieus lichaam, dat een kleine duizend hooggeschoolde medewerkers zal aantrekken, nog afgezien van uitbreiding van de landendelegaties die ermee gepaard gaat. In een eerste, niet-bindende stemming afgelopen maandagavond zag het er niet slecht uit voor Den Haag: het kreeg de steun van veertien landen. De grootste concurrent, Wenen, behaalde 10,5 stem, en Genève zelf moest het met slechts 2,5 doen. Twaalf landen spraken zich nog niet uit.

Het gaat dus tussen Den Haag en Wenen, waarbij de lobbyisten van de Nederlandse regering en de gemeente Den Haag, die in Genève aanwezig zijn, er tot morgenochtend in moeten zien te slagen nog ten minste vijf landen achter zich te krijgen. Een onzekere zaak tot het laatste moment, want niets hoeft ook landen ervan te weerhouden van keuze te veranderen; in het getouwtrek om internationale instellingen die prestige en werkgelegenheid bieden wordt veelal met gedekte kaarten gespeeld, met geheime agenda's en vooral met beloftes en toezeggingen, die vele miljoenen guldens kunnen kosten.

“Je kunt gerust zeggen, dat er een klein oorlogje tussen Nederland en Oostenrijk aan de gang is op dit moment”, zegt een betrokkene in Genève. Eigenlijk heeft hij het liefst dat er geen woord over de zaak in de krant komt, “want alles wat de Oostenrijkers tegen Den Haag kunnen gebruiken zullen zij inzetten. Vooral nu ze in stemmental achterliggen hebben ze elke terughoudendheid laten vallen en proberen ze overal met mooie beloftes landen alsnog achter zich te krijgen. Nederland is daarin veel netter”. Maar wat Den Haag in de aanbieding heeft is ook niet gering. In de aanloopfase van maximaal vijf jaar een vijf verdiepingen hoog modern kantoorgebouw aan de Laan van Meerdervoort. Gratis. De regering en de stad Den Haag betalen de huur voor de kantoorruimten, voor de parkeerplaatsen, ze betalen alle onderhoudskosten, energie, stoffering en zelfs alle bureaus en andere kantoorbenodigdheden, tot en met de telefoons en de faxapparaten.

In de aanloopperiode wordt nabij het Centraal Station een kantoortoren ("Peace Tower' hebben de Nederlandse organisatoren hem al genoemd) gebouwd, met 18.000 vierkante meter bureauruimte. Nadat dit definitieve gebouw is betrokken, betalen Den Haag en de regering nog eens voor een periode van drie jaar alle kosten van dit bouwwerk, met inbegrip van de inboedel. Hoeveel ruimte de Haagse onderhandelaars in Genève hebben om hier ter plaatse nog een schepje bovenop te doen, daarover wordt gezwegen.

Gewaarschuwd door onder andere de te laat gestarte actie voor de Oosteuropese Herstelbank, die uiteindelijk in Londen terechtkwam met een Franse president, is men in Den Haag al langer dan een jaar geleden begonnen met een uitgebreide lobby om deze Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons binnen te halen. Daarbij werd de hulp ingeroepen van professionele adviseurs en van een adviesgroep met mensen als drs. P. Bouw, president-directeur van de KLM, VNO-voorzitter dr. A.H.G. Rinnooy Kan, NCW-directeur prof.drs. J. Weitenberg en oud-minister van buitenlandse zaken drs. W.K.N. Schmelzer.

Een van de adviseurs zegt: “We hebben volledige ondersteuning van de stad Den Haag en van de regering gekregen. Ook alle ambassades in de hoofdsteden van de 39 lidstaten hebben voortdurend meegewerkt. Als het morgen niet zou lukken, dan ligt dat absoluut niet aan de vastbeslotenheid van de Nederlandse kant om de organisatie binnen te halen, dan hebben factoren een rol gespeeld die je niet in de hand hebt”.

Vorig jaar augustus toen in Genève het loven en bieden rond de vestigingsplaats de laatste fase inging, zag het er voor Den Haag nog somber uit. Wenen en Genève leken de grootste kanshebbers. Van begin af aan heeft Den Haag, afgezien van financiële faciliteiten, een aantal argumenten in de strijd gegooid die blijkbaar langzamerhand enige werkzaamheid kregen: de aanwezigheid van het Internationale Gerechtshof bijvoorbeeld, als orgaan dat de geschillen zou kunnen oplossen die over de uitvoering van de chemische-wapensconventie ontstaan. Verder de nabijheid van het Prins Maurits Laboratorium van TNO en Rijswijk, dat veel research doet op het terrein van de analytische chemie, chemische toxicologie en wapentechnologie.

Daarnaast is in de argumentatie tegenover de lidstaten steeds gewezen op het tolerante klimaat in Nederland. Den Haag, zo staat in een brief aan alle 39 ambassadeurs van de lidstaten van de Conference on Disarmament, “heeft een stabiele, multiraciale en veeltalige gemeenschap, zonder radicalisme, racisme, corruptie of grote stakingen”. In Den Haag staan vijftien moskeeën, zo wordt er als bewijs aan toegevoegd, van betekenis voor CD-lidstaten als Algerije, Egypte, Ethiopië, Iran, Marokko, Pakistan en Nigeria.

Ten slotte heeft men de CD-lidstaten ook nog een echt Nederlands argument gegeven om voor Den Haag te kiezen: in Den Haag is het leven goedkoper dan in Wenen of Genève: vergeleken bij New York (100) scoort Nederland 93, Oostenrijk 101 en Zwitserland 117 punten als het om kosten van levensonderhoud gaat. Een mandje met 39 verschillende etens- en drinkwaren kost in Genève 502 dollar, in Wenen 352 en in Den Haag 303 dollar, voor de internationale school betaalt men in Den Haag 3.081 dollar per jaar, in Genève 9.748 en in Wenen 7.950 dollar. Ten slotte kosten de grote beurten voor een middenklasse auto in Nederland gemiddeld 112 dollar, in Wenen 212 en in Genève 147 dollar.

Wie een internationale instelling binnen zijn poorten wil krijgen, moet tot in de dubbeltjes rekenen voor de mensen die er komen werken en niet schromen miljoenen guldens in te zetten om ze te lokken.