Tegenstelling in taakopvatting partijen senaat

DEN HAAG, 17 JUNI. De PvdA-fractie in de senaat vindt dat de Eerste Kamer de laatste jaren te veel macht naar zich toe trekt, terwijl de CDA-fractie juist geen enkel probleem ziet in een actievere opstelling van de Kamer.

Dat bleek gisteren tijdens een debat over het eigen functioneren in de Eerste Kamer. PvdA-fractievoorzitter G.J.J. Schinck verwoordde het gewoonterecht op grond waarvan de Eerste Kamer zich terughoudend dient op te stellen, omdat zij respect moet opbrengen voor het politieke oordeel dat de Tweede Kamer al over de wetsvoorstellen heeft uitgesproken. De CDA-fractie maakt met haar politieke activisme de Eerste Kamer tot een doublure van de Tweede, waardoor het kabinet tussen twee Kamers in komt te hangen, aldus Schinck. Maar CDA-fractievoorzitter A. Kaland zei helemaal niet te begrijpen wat dat "politieke primaat' van de Tweede Kamer boven de Eerste Kamer eigenlijk betekent. De senaat heeft toch het grondwettelijke recht om wetten af te keuren? De senaat kan binnen die grenzen doen en laten wat hij wil, aldus Kaland. Terwijl volgens Schinck de indirect gekozen Eerste Kamer een beperktere legitimiteit heeft dan de Tweede Kamer, zei Kaland de Eerste Kamer juist te zien als een uiterst belangrijke schakel in het evenwicht tussen de macht van regering en parlement. Juist nu kabinet en Tweede Kamer steeds meer met elkaar verweven raken is een onafhankelijke Eerste Kamer hard nodig om een te grote samenballing van macht te voorkomen, aldus Kaland.

Opvallend was dat het toegenomen activisme van de Eerste Kamer door vrijwel alle partijen niet alleen werd geweten aan de opstelling van de CDA-fractie maar mede werd toegeschreven aan de toenemende verstrengeling tussen Tweede Kamer en kabinet, waardoor steeds meer ondeugdelijke compromissen ter goedkeuring aan de Eerste Kamer worden voorgelegd. Vooral de gedetailleerde regeerakkoorden werden Kamerbreed gehekeld.

In het nogal traag voortslepende debat zat de VVD op de lijn van het CDA en deelden D66, RPF en Groen Links veel van de kritiek van de PvdA. Een werkelijke wijziging van de positie van de Eerste Kamer, zoals onlangs onder anderen door de vice-voorzitter van het CDA werd voorgesteld, zou een grondwetswijziging vereisen en dat ingrijpende proces wordt op dit moment door geen enkele partij serieus overwogen.