Ook Enquist en Armitage veroveren Poetry; Optreden Krog hoogtepunt

Poetry International. Roland Joris (België), Tong Wei (China), Durs Grünbein (Duitsland), Antjie Krog (Zuid-Afrika), Gennadi Ajgi (Rusland), Anna Enquist (Nederland), Simon Armitage (Engeland). 16/6 in De Doelen, Rotterdam.

Aardvark, Armadil, Alikreukel, Akkedis / Buffel, Bradysaurus, Bokmakierie, Blaasopvis... Met een een ritmisch voorgedragen Afrikaanse Abecedarium liet de Zuidafrikaanse dichteres Antjie Krog gisteren horen welke dieren in haar land "almal fladder, doodle of dool'. Het gedicht werd niet vertaald - gelukkig. De meeste dieren die ze opsomde hebben in het Nederlands waarschijnlijk geen naam, of ze hebben een naam die aanzienlijk lelijker is. Is er voor een dier een mooiere naam denkbaar dan klaasneus, muskeljaatkat, nonaap of oorbietjie?

Het Abecedarium was een van de lichtere verzen waarmee Antjie Krog haar optreden op Poetry International gisteren afsloot. Haar optreden was ze begonnen met een aantal ernstiger gedichten. In sommige hiervan bezong ze het droevig lot van de huisvrouw ("hoe en waarmee oorleef mens dit?') In andere liet ze haar ongerustheid blijken over de sociale situatie in Zuid-Afrika, wanhopige gedichten over rellen, over het schijnbaar ontspannen leven van de blanke boeren, of over een kerstweekeinde onder de noodtoestand:

de revolutie brandt door het taaiste, beste hout

die polsslagader pijlt het bloed in de jeugd

de hand die vonken werpt is de hand

die drom en droom naar elkaar toe zal buigen.

Antjie Krog die gisteren voor het eerst van haar leven voor een optreden werd betaald was een van hoogtepunten van de tweede Poetry-avond. Andere memorabele optredens werden verzorgd door de Nederlandse Anna Enquist en de Engelsman Simon Armitage. Aan het slot van de avond lieten deze beide dichters een zeer geconcentreerde, dwingende voordracht horen die, zo bleek, een Nederlands publiek buitengewoon aanspreekt.

Anna Enquist die vorig jaar op spectaculaire wijze debuteerde met de bundel Soldatenliederen kwam nu met tien nieuwe gedichten. Haar werk balanceert nog steeds tussen het banale alledaagse en het gruwelijk wanhopige. Juist waar die twee elementen elkaar raken krijgt het zijn kracht. Na een idyllisch begin over een zomer op het platteland kan ze plotseling, midden in een regel, verwijzen naar een jarige die "haar taal staat te bewaken'. Enquist: Wind buldert voorbij, bloed / staat stil, recht branden de kaarsjes. Ademloos / wordt gewacht tot de storm gaat liggen in haar.

Simon Armitage, in het dagelijks leven reclasseringsambtenaar, is het proto-type van de niet academische dichter. Hij heeft een platte, slepende dictie en hij schrijft op een niets verhullende wijze over mensen aan de onderkant van de maatschappij. Vaak hebben zijn gedichten de vorm van monologen of sterke verhalen uit het café. Ken je die van die vent uit Heaton Mersey? / Vrouwtje thuis, minnaar in Hyde, vriendinnetje in Newton, / (...) Nou, / hij was laat en hij had een goede wagen dus hij / sloeg de waarschuwing van de politie in de wind...

Vanavond treden op: Eva Gerlach (Nederland), Petr Halmay (Tsecho-Slowakije), Gerrit Kouwenaar (Nederland), Muhammad Afifi Matar (Egypte), James Merrill (VS), Song Lin (China).