Wapenakkoord inzet bezoek Jeltsin

WASHINGTON, 16 JUNI. Russische en Amerikaanse functionarissen doen een uiterste poging het bezoek van de Russische president, Boris Jeltsin, te bekronen met een Amerikaans-Russisch verdrag dat voorziet in een verdere reductie van de strategische bewapening. Jeltsin is gisteren in Washington aangekomen.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, hield gisteravond nog viereneenhalf uur durende besprekingen met zijn Russische collega, Andrej Kozyrev, maar na afloop meldde hij dat een aantal problemen nog altijd niet was opgelost. “We gaan door, we zijn nog steeds aan het werk”, zei minister Kozyrev toen hij het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken verliet. Een Russische woordvoerder liet later doorschemeren dat president Jeltsin nieuwe voorstellen bij zich had om de laatste problemen op te lossen.

Zowel president Bush als president Jeltsin kan de politieke fanfare van een nieuw wapenakkoord goed gebruiken. De Russen hebben bovendien belang bij meer Amerikaanse financiële steun. Om zijn beleid van economische hervormingen kracht bij te zetten benoemde Jeltsin gisteren, kort voor zijn vertrek naar Washington, vice-premier Jegor Gaidar tot waarnemend premier. Gaidar geldt als een van de grote voorstanders van privatisering en volledige liberalisering van de markt.

Jeltsin hoopt op steun van de Verenigde Staten om het Internationale Monetaire Fonds te bewegen tot het beschikbaar stellen van de door het Westen in principe al toegezegde steun 24 miljard dollar voor het programma van Gaidar. De Amerikaanse onderminister van financiën, David Mulford, zei de economische hulp niet te willen overhaasten, maar noemde het onwaarschijnlijk dat overeenstemming zal worden bereikt over economische en financiële steun vóór de top van de G-7, de rijke Westerse landen, begin volgende maand in München. “Er moet voldoende kwaliteit zitten in het Russische hervormingsprogramma en dat neemt tijd”, aldus Mulford.

Pag 5: Amerikanen geven hoogste Rus hartelijk onthaal

Het huidige bezoek van Jeltsin staat in scherp contrast met het bezoek dat hij in september 1989 aan Washington bracht, toen hij nog, als tegenstander van Gorbatsjov, als een nauwelijks gewenste gast door een zijdeur het Witte Huis werd binnengeloodst. De Amerikaanse president verklaarde gisteren voor de televisie Jeltsin te ontvangen “als een vriend, niet als een tegenstander”. Bush noemde de Russische president “een moedig man die thuis met enorme problemen wordt geconfronteerd”. “Ik doe niet zaken met een goede man, maar ik doe zaken met iemand die mijn volledige steun geniet...ik mag hem”, aldus Bush. Bij zijn aankomst in Washington verklaarde Jeltsin: “Wij zullen nooit meer tegenstanders zijn. We zijn op weg naar een grootschalige beperking van de omvang van de strategische wapens en we zullen vrienden zijn”.

De besprekingen tussen Bush en Jeltsin zullen zich toespitsen op de Amerikaanse wens dat de Russen alle te land gestationeerde strategische raketten met meervoudige kernkoppen vernietigen. Moskou wil dat de Verenigde Staten in dat geval hun op onderzeeërs gestationeerde ballistische kernwapens ontmantelen. De Amerikaanse regering wil vooralsnog niet verder gaan dan een reductie van eenderde van deze wapensystemen. Bovendien willen de Russen pas met een voortgezette beperking van de omvang van hun kernwapens beginnen na afloop van de uitvoering van het vorig jaar juli gesloten START-verdrag, waarvan de uitvoering zeven jaar neemt. Dat verdrag voorziet al in beperking van het Russische arsenaal van 10.000 tot 8.000 kernkoppen, terwijl het Amerikaanse arsenaal teruggaat van 12.000 naar 10.000. De nieuwe plannen die nu worden besproken voorzien nog eens in bijna een halvering van dat cijfer.

Bush en Jeltsin zullen de komende twee dagen tussen de twaalf en vijftien akkoorden tekenen, onder meer op het gebied van samenwerking in de ruimte, waarschuwingssystemen voor raketaanvallen en wellicht over Amerikaanse investeringen in Rusland. Jeltsin zal donderdagochtend, voor zijn vertrek naar Kansas en Canada, ook een ontmoeting hebben met de Democratische presidentskandidaat Bill Clinton. (Reuter, AP)