Mandela wil Moi niet nàDe Klerk ontmoeten

NAIROBI, 16 JUNI. Het Afrikaanse Nationale Congres heeft gisteren een eerder afgesproken ontmoeting in Johannesburg tussen de Keniase president Moi en ANC-leider Nelson Mandela op het allerlaatste moment afgezegd. Dit gebeurde uit protest over een onverwachte ontmoeting vorige week in Kaapstad tussen Moi en de Zuidafrikaanse president De Klerk.

Op weg naar de milieuconferentie in Rio de Janeiro maakte Moi vorige week een tussenstop in Kaapstad. Op de terugreis van Rio zou hij Mandela ontmoeten. Het bezoek vorige week was het eerste van een Afrikaans staatshoofd aan Zuid-Afrika in 21 jaar. De tournee in 1971 van de Malawiaanse president Banda door Zuid-Afrika is altijd een uitzondering gebleven; zwart Afrika hield zich aan de afspraken om het Apartheidsland politiek te isoleren. Het ANC wil dat politieke isolement van Zuid-Afrika voorlopig nog handhaven.

“Wij sprongen bijna uit ons vel van woede toen wij op de televisie Moi in Kaapstad De Klerk zagen prijzen voor de hervorming van de Apartheid”, zei een bron binnen het ANC gisteren. Het ANC lijkt pijnlijk getroffen door de lof van Moi voor De Klerk en de aanwijzingen die de Keniase president in Kaapstad gaf over versterking van diplomatieke en handelsrelaties tussen beide landen.

Het ANC staat een trapsgewijze afschaffing van de diplomatieke en commerciële sancties tegen Zuid-Afrika voor. Als eerste stap ging het vorig jaar akkoord met contacten van "mens tot mens', kortom, Afrikanen mogen Zuid-Afrika weer bezoeken en vice versa.

Veel Afrikaanse staten, met Kenia voorop, zullen zo snel mogelijk omvangrijke handelsrelaties met Zuid-Afrika aangaan om zo als eerste te kunnen profiteren van de sterkste economie op het continent. Met dit doel voor ogen blijken ze bereid het ANC te passeren. Nigeria bij voorbeeld zond vorige maand een minister van buitenlandse zaken naar Johannesburg. Het ANC is er niet in geslaagd het enthousiasme in zwart Afrika om economische relaties aan te gaan met Zuid-Afrika nog vóór er een interim-regering is gevormd, te temperen. Vandaar dat op deze ongebruikelijk harde wijze president Moi de les is gelezen.