Gehavend Duitsland wint ondanks identiteitscrisis

NORRKÖPING, 16 JUNI. Het was alsof bondscoach Berti Vogts een voorspellende geest had toen hij zijn collega Andy Roxburgh na Duitsland-Schotland liet weten: “Ik verwacht nu dat je iets voor ons terugdoet.” Nog onwetend van het gelijkspel tussen Nederland en het GOS enkele uren later beloofde Roxburgh dat zijn team ook in de laatste wedstrijd voluit zou gaan. Bij een overwinning van Schotland op het GOS plaatst Duitsland zich automatisch voor de halve finales, zelfs als donderdag van Nederland verloren wordt.

Vogts' in Zweden toch al gedecimeerde selectie werd in Norrköping nog verder geweld aangedaan doordat Riedle, Reuter en Buchwald geblesseerd het veld moesten verlaten. Het wierp een schaduw over de 2-0 overwinning van "Die Mannschaft' die zich enkele uren later in de riante situatie zou bevinden dat het door een beter doelsaldo voorlopig de eerste plaats inneemt in de groep waarin ook Nederland en het GOS uitkomen. Maar Vogts is er toch niet gerust op. Want wat is de toezegging van Roxburgh waard met op de achtergrond het angstsyndroom van drinkende en zich ontspannende Schotten die het wel geloven in een wedstrijd waarin er niets meer voor hun op het spel staat. Het biedt Vogts het perspectief van een cruciaal duel tegen Nederland in Gothenburg. Hij vertrouwt op de vaak mysterieuze krachten van het Duitse voetbal. “We hebben vandaag toch bij vlagen goed voetbal laten zien. Daarom zien we ook met vertrouwen de wedstrijd tegen Nederland tegemoet.”

In hoeverre Vogts op dat moment de waarheid verborg achter een masker van gespeelde onschuld blijft een open vraag. Want Schotland had zowel fysiek als sportief nogal huis gehouden in het Idrottspark van Norrköping, de Duitsers ontredderd en vertwijfeld achterlatend. Het was uitsluitend aan de onthutsende improduktiviteit van de Schotse aanval te wijten dat de Duitsers een vroegtijdige afgang bespaard bleef. Zelfs met de Europese topscorer van Glasgow Rangers Ally McCoist in de gelederen slaagde Schotland er daardoor in de eerste deelnemer te worden die werd uitgeschakeld op het Europese kampioenschap voetbal. “We hebben kansen gehad tegen Nederland, de Europese kampioen, en tegen de wereldkampioen”, deed coach Andy Roxburgh wel erg luchthartig de gang van zaken tegen Duitsland af. Want als Schotland ooit de gelegenheid heeft gehad om sinds 1958 weer eens tegen Duitsland te winnen dan was het gisteren het geval.

De Duitsers verkeerden, zoals al eerder dit toernooi, tegen de Schotten in een ernstige identiteitscrisis. Nauwelijks was de geslaagde operatie van Rudi Völler in Frankfurt tot de Duitse selectie doorgedrongen of professor dokter Heinrich Hess en orthopedist Wilfried Kindermann werden opnieuw met drie spelers geconfronteerd die geblesseerd de kleedkamer moesten opzoeken. Riedle liep in een tweegevecht met Richard Cough een beschadigde neus op, het oor van Buchwald moest na een botsing op twee plaatsen worden gehecht en Reuter kreeg zelfs vijf hechtingen boven zijn wenkbrauw. De medische begeleiders van het Duitse team zeiden vanmorgen dat Reuter en Buchwald donderdag in de wedstrijd tegen Nederland in elk geval niet in actie kunnen komen.

Bij de blessure van Buchwald brak onder zijn teamgenoten die zich bezorgd om hem heen bogen zelfs een lichte paniek uit omdat hij zijn tong had ingeslikt en dreigde te stikken omdat hij niet onmiddellijk adequate medische bijstand kreeg. De Duitse artsen bogen zich namelijk op dat moment in de kleedkamer over Reuter. Na afloop bleek de blessure van Riedle mee te vallen. Hij heeft zijn neus niet gebroken, zoals aanvankelijk gevreesd werd en is dus wel beschikbaar voor de alles-of-niets wedstrijd donderdag in Gothenburg tegen Nederland.

Was het verlies van spits Rudi Völler tegen het GOS voor Vogts al reden om te vervallen in sombere bespiegelingen (“we hebben een symbool verloren”), de ontreddering na het duel tegen Schotland was door het blessureleed zo mogelijk nog groter. De lichte neiging tot pathos die Vogts in de affaire Völler ten toon spreidde was daarbij ook al overgeslagen op zijn spelers. Na de dramatische ontknoping tegen het GOS, waarin Hässler in de slotseconden een dreigende nederlaag afwendde, achtte de 32-jarige Andreas Brehme als routinier de tijd gekomen om het voortouw te nemen. “We spelen nog steeds met de adelaar op de borst. Daarop mogen we trots zijn.”

Het was een uitspraak die in de Duitse media, van Bild tot de meer serieuzere kranten, schreeuwend werd gebracht omdat het Duitsland-gevoel in het verleden het elftal wel vaker door moeilijke perioden heeft gesleept. Maar tegen Schotland moet zelfs Vogts de angst om het hart zijn geslagen voor de nabije toekomst van zijn wankelende elftal. “Ik ben uiterst ontevreden over het grote aantal kansen dat we hebben weggegeven”, bezigde Vogts het understatement van de dag.

Binnen tien minuten verschenen Cough en McAllister tot drie keer toe in ideale scoringspositie voor de Duitse doelman Bodo Illgner. Het was een beeld dat zich tijdens de wedstrijd nog een keer of acht voordeed. Maar hoewel Alistair McCoist dit seizoen in de Schotse league 34 doelpunten heeft gemaakt is zijn totaal in veertig interlands op vier doelpunten blijven steken. “Er is natuurlijk een groot verschil tussen het Britse clubvoetbal en het niveau hier”, maakte aanvoerder Richard Cough daar verder geen punt van. Hoewel ook de tweede Schotse spits Stuart McCall na 19 interlands nog steeds op jacht is naar zijn eerste goal.

Met Klinsmann als vooruitgeschoven aanvaller en Riedle en Möller daaromheen zwervend kwamen de Duitsers wel tot scoren. Eerst stond de voormalige Oostduitser Matthias Sammer aan de basis van de actie waaruit Riedle koelbloedig raak schoot, na twee minuten in de tweede helft was de wedstrijd beslist toen Effenberg een verdwaalde voorzet losliet die via de voet van de Schotse verdediger Malpas in het doel dwarrelde over de uitglijdende doelman Andrew Goram. Wanneer de paal schoten van Hässler en Möller niet had geblokkeerd zou niets een Duitse monsterscore meer in de weg hebben gestaan.

Maar het liep allemaal wat anders. De Duitsers bleven wanhopig op zoek naar een filosofie achter hun acties, naar een bruikbaar concept. Het team heeft een overvloed aan bruikbare talentvolle middenvelders maar vormt geen eenheid. Effenberg en Möller tonen wel het intitiatief om de lijnen uit te zetten, maar missen het natuurlijke overwicht op de andere in Italië voetballende multi-miljonairs, die domweg geen surrogaat-leider binnen het team accepteren. Sammer komt als "Ossie' bij zijn arrogante teamgenoten voor die rol niet eens in aanmerking. “Wat we in dit elftal missen is inderdaad een Netzer, Overath of Beckenbaur”, werpt wijsneus Andreas Brehme zich maar weer eens als woordvoerder op. “Namen waar heel Europa bij voorbaat van sidderde. Ook al raakten zij tijdens de wedstrijd geen bal goed.”