Boeiend "Roseland" van veelzijdige Wim Vandekeybus

Let's dance: Roseland. Ned. 3, 20.55-21.41u.

Het verfilmen van dans is een hachelijke onderneming. De cineast schiet tekort wanneer hij de camera gebruikt als een statisch oog dat vanuit één punt het toneel observeert. Benadert hij de beweging met een soepele cameravoering, dan voegt hij een nieuw element toe aan de dans. Slechts een enkeling slaagt erin om een autonoom kunstwerk te creëren zoals Roseland, een video dansfilm van de Vlaamse choreograaf Wim Vandekeybus en de regisseur Walter Verdin. Deze vernieuwende dansfilm - die vorig jaar werd onderscheiden met de Dance Screen Award van het IMZ (Internationales Musik Zentrum) - zendt de NOS vanavond uit in de serie Let's Dance.

Wim Vandekeybus is bijna dertig. Hij acteert, regisseert, choreografeert, fotografeert en onlangs ging hij ook filmen. Slechts twee jaar werkte hij als acteur bij Jan Fabre. Daarna begon hij een eigen dansgezelschap Ultima Vez. Zijn eerste twee choreografieën - What the body does not remember (1987) en Les porteuses de mauvaises nouvelles (1989) - werden in Amerika onderscheiden met een Bessie Award voor de beste buitenlandse dansvoorstelling. Op de internationale dansfestivals is zijn werk een hit.

De Toneelschuur in Haarlem gaf Vandekeybus de kans om er zijn eerste produktie uit te brengen. Aanvankelijk was What the body does not remember geen succes. Maar met elementen uit deze voorstelling borduurde Vandekeybus voort op het thema fysiek danstheater. Hieruit ontstond eerst Les porteuses de mauvaises nouvelles en daarna The weight of the hand (1991). Fragmenten uit deze drie voorstellingen vormen weer de basis voor Roseland.

Roseland ontleent zijn naam aan de plek waar de opnamen werden geschoten: een oude bioscoop/danszaal in Brussel. Voorzichtig tast de camera (Danny Elsen en Serge Everdepoel) de in ontbinding verkerende ruimte af: langs muren en pilaren, over vloer en plafond, door hekwerk en spleten. Die omgeving vormt een symbiose met de ongepolijste samenleving van de dansers. In zwart-wit of gedempte kleuren voeren zij onhoorbaar hun estafetteloop uit, als geesten die het leven niet kunnen loslaten.

De camera neemt steeds een andere stelling in, als een spin op zoek naar prooi. Zij registreert de dansers van onderaf of juist van boven, schuin of recht, zoemt in op details of neemt het totaal, waarbij de beelden versnellen of bevriezen. Die wisselingen zijn weliswaar vermoeiend, maar maken tevens Roseland boeiender dan de theaterprodukties.