Zomergast Charlotte Mutsaers wilde liever niet praten

Een deurklink die tergend langzaam naar beneden gaat, daar raakt de bioscoop-bezoeker van nu niet van onder de indruk. Jammer, vindt schrijfster Charlotte Mutsaers, want het zijn de kleine dingen die een film spannend maken.

Ze koos dan ook, als derde genodigde in de VPRO-serie Zomergasten, vooral filmfragmenten uit de jaren zestig. De dame met het hondje, bijvoorbeeld, naar het gelijknamige verhaal van Tsjechov. Uiterst traag komt de film op gang, maar is daarom niet minder spannend dan een Amerikaanse actiefilm, meent Mutsaers. “Dat is iets anders hè, dan "Basic Instinct'.” Dat “gerij met auto's en dat geweld” hoeft voor haar niet zo.

“De dame met het hondje is dat niet Charlotte Mutsaers?”, vraagt interviewer Peter van Ingen doelend op de fox-terriër die vaak figureert in haar verhalen en tekeningen. Mutsaers gaat niet in op de vraag en dit is kenmerkend voor het drie uur durende programma. Er is geen interactie tussen zomergast en interviewer. Zij kijkt hem nauwelijks aan, hij valt haar in de rede of vraagt naar zaken waaraan zij liever niet herinnerd wil worden.

“Laten we er maar niet over praten”, zegt Mutsaers wanneer Van Ingen vraagt wat zij deed in mei '68. En als hij wil weten wat de aanval van Renate Rubinstein - die haar heeft beschuldigd van plagiaat - op haar voor uitwerking heeft gehad, antwoordt ze: “Het is monsterlijk geweest, meer kan ik er niet over zeggen.” Om vervolgens aan te dringen door te gaan met de filmbeelden. “Ik heb nog zulke mooie fragmenten, zullen we die niet doen?”

Gelukkig bestaat Zomergasten voor het grootste deel uit stukjes oude televisie, die geen uitgebreid commentaar behoeven. Zoals de documentaire 25 cent, over de wc-juffrouw op het Amsterdamse Amstel-station (“zo'n schitterende oude vrouw die bemoedert, aan een arme sloeber een broek geeft”) en de video-brief Post Irkoetsk van Emile Fallaux (“daar is het niet nodig dat je bij een wc-juffrouw onder de grond troost haalt”) en Pinters televisiedrama One for the road, waar Mutsaers zichtbaar door geroerd is.

Waarschijnlijk was het programma geslaagder geweest wanneer Mutsaers zich had mogen beperken tot het simpelweg aankondigen van haar favoriete beelden. De keuze van de schrijfster voor een ideale televisie-avond zegt meer over haar dan vragen als “Je bent geraakt hè?”, kunnen uitlokken.