Weer actie Japanse socialisten

TOKIO, 15 JUNI. Japans grootste oppositiepartij, de SDPJ, heeft vandaag al haar 137 zetels in het Lagerhuis ter beschikking gesteld, in een laatste poging de wet tegen te houden die het sturen van gewapende Japanse troepen naar het buitenland mogelijk maakt.

Met deze ongekende manoeuvre hopen de socialisten nieuwe verkiezingen te forceren. Ze riepen vanmorgen premier Miyazawa op het Lagerhuis te ontbinden, maar deze toonde zich niet in het minst onder de indruk van de massale ontslagaanvraag.

De drie partijen die de wet steunen, de regerende LDP en twee gematigde oppositiepartijen (de Democratisch Socialisten en de door de boeddhistische beweging gesteunde Komeito) zijn vast van plan nog deze week de stemming over de wet te laten plaatshebben. Bovendien zijn de DSP en Komeito felle tegenstanders van nieuwe verkiezingen, uit vrees voor verlies.

Vanmorgen werd het debat over de wet gewoon hervat. Afgelopen weekeinde pleegden de socialisten en communisten opnieuw obstructie door stemmingen over moties urenlang te vertragen; vorige week hadden ze dat ook gedaan in het Hogerhuis door in slakkegang naar de stembus schuivelen. Het Hogerhuis, waar de LDP geen meerderheid heeft, nam de wet ten slotte aan.

Om hun steun te verkrijgen had de LDP aan de DSP en Komeito de concessie gedaan dat Japanse troepen de lichtste wapen zullen dragen en dat voor militaire inzet bij gewapende conflicten een nieuwe wet nodig is. Voorlopig mogen de Japanse soldaten alleen de vrede bewaren, niet de vrede met geweld afdwingen, en mogen er per missie maar 2.000 mee, officieren inbegrepen, en is voor elke zending toestemming nodig van het parlement.

De SDPJ, die over 137 zetels in het Lagerhuis beschikt, heeft drie keer eerder met ontslag gedreigd, maar nooit eerder ontslag bij de voorzitter van het Lagerhuis ingediend. Een van de keren dat ermee werd gedreigd was in 1960 tijdens het debat over het Japans-Amerikaanse Veiligheidsverdrag, dat gepaard ging met massale studentenprotesten, de bezetting en hardhandige ontruiming van het parlementsgebouw. De Amerikaanse president Eisenhouwer gelastte toen zijn voorgenomen bezoek aan Tokio af.

Het huidige debat, dat door de Japanse media wordt beschouwd als het op een na belangrijkste sinds de Tweede Wereldoorlog, bracht nauwelijks buitenparlementaire oppositie op de been. Pas gisteren demonstreerden zo'n 2.000 gemaskerde en gehelmde mensen voor het parlementsgebouw, streng in de gaten gehouden door oproerpolitie. De demonstratie verliep vreedzaam.

Foto: Japanse politieagenten dragen een man weg die bij het parlement betoogde tegen het plan Japanse troepen ter beschikking te stellen van vredesoperaties van de VN. De betoging verliep verder vreedzaam. (Foto Reuter)