Euroliberalen op ijs gelegd

“Ik kan toch niet zeggen dat ik twintig jaar ongelijk heb gehad”, zei het VVD-Europarlementslid Floris Wijsenbeek met een ondertoon van wanhoop tijdens de partijraad zaterdag in Apeldoorn.

Twee decennia pendelde hij heen en weer tussen Den Haag, Brussel en Straatsburg, met als drijfveer de "federale gedachte'. En nu voelen hij en zijn partijgenoten in het Europarlement, niet alleen de tegenwind van Denen, Ieren en Duitsers, maar sinds enige tijd ook van partijleider Frits ("Thatcher') Bolkestein, die een federaal Europa afwijst.

Bolkestein had het probleem onderkend en presenteerde de partijraad een in het vliegtuig tussen de VS en Nederland bedacht plannetje om de gezichten van zijn partijgenoten in Europa te redden: de “knellende omhelzing”. Diverse keren citeerde Bolkestein Gijs de Vries, de leider van het VVD-trio in het Europees Parlement, om daar vervolgens geheel eigen conclusies aan te verbinden.

“De VVD vindt dat de EG alleen die taken moet uitoefenen die op nationaal of regionaal niveau niet afdoende kunnen worden behartigd”, zo haalde Bolkestein zijn geestverwant uit Europa aan. Vervolgens drukte hij De Vries aan de borst met de mededeling het daar “volledig mee eens” te zijn, om hem daarna te verstikken met de conclusie: “Geen federaal Europa dus. Dat is ongewenst en ook niet nodig”.

De citaten die Bolkestein opdook, waren steeds opmerkingen die De Vries ooit deed als aanloop om tóch een federaal Europa te bepleiten. Bolkestein hield het bij de aanloop van De Vries: maar diens "federale sprong' liet hij in de afgrond eindigen. Nog een voorbeeld: “De VVD is voorstander van één gemeenschap met één markt, één munt, één handelsbeleid en één toelatingsbeleid, die dus ook toegroeit naar een gemeenschappelijk buitenlands beleid”, zo citeert Bolkestein De Vries, die op de voorste rij in de zaal hoe langer hoe meer op zijn stoel begon te schuiven.

“Ik ben het hier volstrekt mee eens”, zei de VVD-leider, onmiddellijk gevolgd door voorbeelden van waar dat buitenlands beleid volstrekt is mislukt: de Golfoorlog en Joegoslavië. Bolkestein is sceptisch over een gemeenschappelijk beleid omdat met name de grote lidstaten hun soevereiniteit tóch niet willen opgeven. Buitenlands beleid is immers het gezicht van de nationale staat. Conclusie: “Het is dus verstandig om op dit terrein niet té hard te willen lopen”.

Voor het liberale gehoor klinken de woorden van De Vries uit de mond van Bolkestein als hoogtepunt van eenstemmigheid. Het liberale Euro-trio mag verder pendelen. Maar hun federale gedachte is op ijs gelegd. (DJE)