Demobilisatie drie partijen in Cambodja

PHNOM PENH, 15 JUNI. In Cambodja is het afgelopen weekeinde begonnen met de demobilisatie en ontwapening van drie van de vier strijdende partijen. Zaterdag en zondag meldden ruim 3.338 strijders zich in kampen die zijn opgezet door het tijdelijk bestuur van de Verenigde Naties (UNTAC).

De vierde factie, de pro-Chinese Rode Khmer, doet vooralsnog niet mee aan de tweede fase van het vredesproces, maar de VN zijn niettemin hoopvol gestemd over een goede afloop.

Verreweg de meeste gedemobiliseerde militairen behoren tot het regeringsleger, ruim drieduizend, de anderen zijn lid van het leger van prins Norodom Sihanouk (ANS) en van het KPNLF, het nationalistische Volksbevrijdingsfront. In totaal zijn 522 wapens en 363.191 stuks ammunitie ingeleverd. Onder de wapens bevonden zich tanks, raketwerpers, mortieren en houwitsers. De wapens worden niet vernietigd maar bewaard door de UNTAC-troepen; indien de Rode Khmer blijft bij zijn weigering te ontwapenen, zullen de rechtmatige eigenaars er opnieuw over mogen beschikken, zo is afgesproken.

Het hoofd van de UNTAC, de Japanner Yasushi Akashi liet zich zaterdag in Kamchey Mea, in het zuidoosten van het land, ten overstaan van de eerste gedemobiliseerde militairen optimistisch uit: “Ik kan u verzekeren dat de internationale gemeenschap vastbesloten is het vredesproces tot een succes te maken.” Akashi zei dat de UNTAC-troepen garant staan voor de veiligheid van de gedemobiliseerde militairen tegen aanvallen van de Rode Khmer.

De leiders van de Rode Khmer voeren als argument voor hun weigerachtige houding aan dat zich in Cambodja nog steeds een groot aantal Vietnamese militairen, verkleed als burgers, bevindt. De UNTAC zegt voor hiervoor geen enkel bewijs te hebben gevonden.

Intussen heeft KPNLF-generaal Pann Thay gezegd dat zijn factie niet langer een coalitie zal vormen met de Rode Khmer, indien deze blijft weigeren het vredesplan uit te voeren. Het KPNLF zal zich in dat geval aansluiten bij het regeringsleger, een stap die het leger van Sihanouk al eerder zette. Tussen 1982 en 1991 vormden de drie groeperingen een monsterverbond tegen het pro-Vietnamese bewind in Phnom Penh.

Pann Thay meent dat Pol Pot, de vroegere leider van de Rode Khmer, het brein is achter de obstructie van het vredesakkoord. Pol Pot, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de dood van een miljoen van zijn landgenoten tussen 1975 en 1979, bevindt zich volgens Pann Thay in de jungle nabij de stad Pailin. De Rode Khmer weigert UNTAC-troepen (onder meer een contingent Nederlandse mariniers) toe te laten in de streek rondom Pailin. (AP, Reuter, UPI)