"Diensten overtreden regels uitkeringsfraude'

ROTTERDAM, 13 JUNI. Vervolging van fraude met sociale uitkeringen laat te wensen over. In bijna de helft van de fraudegevallen worden geen passende sancties opgelegd. Sociale diensten lukt het in bijna veertig procent van de gevallen niet om het te vorderen bedrag ook terug te krijgen.

Dat blijkt uit een recent onderzoek van het Instituut voor Toegepaste Sociale Wetenschappen in Nijmegen. De studie is verricht in opdracht van de ministeries van sociale zaken en justitie.

Sociale diensten, bedrijfsverenigingen en justitie houden zich in veel gevallen niet aan de richtlijnen die gelden bij opsporing van fraude met sociale zekerheid. Als de regels waren gevolgd, zouden gemeentelijke sociale diensten in 80 procent van de geconstateerde fraude-gevallen aangifte hebben moeten doen, bedrijfsverenigingen in 70 procent en het openbaar ministerie in 29 procent van de gevallen.

Vooral sociale diensten schieten volgens de onderzoekers flink tekort als het gaat om controle van uitkeringen. Onregelmatigheden worden niet als fraude herkend en van een diepgaande opsporing komt vaak niet veel terecht wegens gebrek aan tijd.

Ook noemen de onderzoekers het opmerkelijk dat als fraudeurs het ten onrechte uitgekeerde bedrag niet teruggeven, het openbaar ministerie zelden wordt ingelicht. “Het gevolg is dat contacten met de strafrechterlijke route (opsporingsafdeling, justitie) niet of nauwelijks voorkomen”, zo staat in het rapport. Volgens de richtlijnen moet aangifte worden gedaan bij een fraudeduur van vier weken en een bedrag hoger dan 1.200 gulden.

Een woordvoerder van het ministerie van sociale zaken zei gisteravond in een toelichting dat sociale diensten zich onvoldoende inspannen om het vereiste geld terug te krijgen, omdat ze ervan uitgaan dat fraudeurs het bedrag toch niet meer kunnen terugbetalen. “De kosten wegen vaak niet op tegen het geld wat men tegoed heeft”, aldus de woordvoerder.

Het onderzoek is gedaan bij zes arrondissementsparketten, zes grote en twaalf middelgrote gemeentelijke sociale diensten en negen GAK-kantoren. Justitie gaat onderzoeken of er nieuwe richtlijnen moeten komen voor de opsporing van sociale zekerheidsfraude.