Beginnen met zege voor Oranje einde van traditie

GOTHENBURG, 13 JUNI. De afgelopen vier jaar was het Nederlands elftal niet erg gelukkig met zijn ouvertures op een groot internationaal voetbaltoernooi. Tijdens het EK in 1988 verloor Oranje in de openingswedstrijd zelfs van de Sovjet-Unie (1-0) en twee jaar geleden op het wereldkampioenschap werd gelijkgespeeld tegen het nietige Egypte (1-1). Dat duel bleek later het begin in te luiden van een tegenvallend optreden op het allerhoogste niveau.

Gisteren brak Nederland met een traditie door Schotland met 1-0 te verslaan. Qua resultaat een bevredigende start, zij het dat het team van Michels zijn punten vergaarde geheel volgens het beeld dat het EK in Zweden tot nog toe kenmerkt, namelijk met een minimale score. Dank zij de treffer van matchwinnaar Dennis Bergkamp werd echter een belangrijke stap gezet naar de halve finales en zijn tikje tegen de bal was dus veel waard.

Het Nederlands elftal klampte zich naderhand maar vast aan de eerste helft, waarin het frisse aanvalsspel een half dozijn kansen opleverde, dat echter niet werd benut. Na rust zat de Europees kampioen aanvankelijk zo vast als een huis. Het zonnetje brak door in het Ullevi-stadion en dat zorgde voor landerigheid op het veld. Ruud Gullit: “In die fase zat ik kapot. Ik had in de eerste helft voortdurend sprintjes getrokken van veertig meter. Het voorbereidende werk van die treffer kon ik nog net opbrengen. Daarna heb ik maar snel weer wat rust genomen op de rechtervleugel. Ik vind dat je niettemin tevreden moet zijn met deze wedstrijd. Na de duels die we op dit EK hebben gezien was ons spel toch een verademing? We vallen aan en hebben verdedigend heel weinig kansen weggegeven.”

In de eerste vier EK-wedstrijden werden er slechts vijf doelpunten gescoord: een gemiddelde van 1,25. Bij het trieste WK van '90 stond de teller na de eerste speelronde op 2,4 per duel, waarbij één wedstrijd - Tsjechoslowakije-Verenigde Staten (5-1) - krikte het gemiddelde toen flink omhoog, maar ook zonder die ene uitschieter werd er in de beginfase in Italië meer gescoord dan nu in Zweden.

De delegatie van Fiorentina, die op de tribune van het lang niet volle wat armoedige Ullevi-stadion had plaatsgenomen, zal in de eerste helft met genoegen hebben gekeken naar Bryan Roy. Maar de begeerde Ajacied, die in navolging van Van 't Schip en Winter Italiaanse belangstelling kent, viel na rust eveneens sterk terug. In het centrum deed Van Basten niet veel meer dan kaatsen. De Schotse terriër Richard Gough zat hem voortdurend fel op de huid. En dan is Van Basten niet op zijn best. Op de rechtervleugel zorgde Ruud Gullit in de eerste helft voor enkele wervelende acties, waarmee hij Maurice Malpas verschillende keren uitspeelde, maar na rust leek de Milanees wat geïsoleerd op die flank. Tegenover deze onmacht stond het goede werk van de verdedigers Van Aerle, Koeman en Van Tiggelen die de Schotse spitsen Gordon Durie en Ally McCoist in feite uit de wedstrijd speelden. Slechts Hans van Breukelen maakte twee keer een taxatiefout - ondermeer bij een kopbal van Gough - maar dat liep goed af. Bondscoach Rinus Michels: “Als je met drie verdedigers achterin speelt blijf je kwetsbaar. Toch zijn de Schotten alleen bij standaardsituaties, zoals vrije trappen en enkele corners, een beetje gevaarlijk geweest.”

Het eindoordeel van Michels was dan ook positief. “Dit was geen gemakkelijke wedstrijd”, zuchtte de bondscoach. “Je hoopt in een eerste wedstrijd twee punten te verdienen. Een coach is dan met een gelijkspel ook tevreden. Ik ben een gelukkig man. Na weken van voorbereiding zoekt elke speler toch een bevestiging van zijn arbeid. Deze overwinning geeft het noodzakelijke vertrouwen.” Vervolgens vergeleek Michels de Schotten een beetje met Zweden. “Beide ploegen zijn moeilijk te bestrijden. Als je tegen zo'n ploeg niet tijdig scoort kom je in de tweede helft fysiek in de problemen. De tegenstander ruikt dan de stal en spelers als de Schotten die het hele jaar veel wedstrijden afwerken in een zware competitie en dus wel een stootje gewend zijn, proberen dan op kracht de eindstreep te halen. Gelukkig voor ons en voor Dennis Bergkamp in het bijzonder maakte hij die winnende goal.”

Met het gelijkspel van Duitsland tegen het GOS lijkt er voorlopig geen vuiltje aan de lucht voor het Nederlands elftal. Al golden de Schotten vooraf als een van de zwakste ploegen op het EK. Verontrustend is hoogstens de enkelblessure van Jan Wouters die gisteravond tien minuten na rust het veld moest verlaten. Wim Jonk was zijn vervanger, maar de Ajacied had met evenknie Ronald Koeman in zijn rug grote moeite om zijn draai te vinden. Wouters had weer een tik tegen zijn enkel gekregen die hij aan de banden een beetje blesseerde in de oefeninterland tegen Frankrijk. “In de rust deed het stilzitten me geen goed”, vertelde hij. “Ik liet me daarom zo snel mogelijk na rust vervangen. Er komen nog meer belangrijke wedstrijden.” En dan met een grijns: “Ach, die blessure. Dit is natuurlijk een mooie opsteker. Zo'n start hebben we de afgelopen jaren nog niet gehad.”

Foto: Nederlandse supporters raakten gisteren door de 1-0 overwinning van Oranje al helemaal in de stemming. (Foto Michael Kooren)