Officiële ballen

Wanneer Kwantum tegen betrekkelijk lage prijzen een doos squashballen of een Dunlop tennisracket aanbiedt, zit daar een heel verhaal achter.

Dat blijkt wel uit een beslissing van de Europese Commissie die de Britse firma Dunlop Slazenger International zojuist een boete heeft opgelegd van ruim 10 miljoen gulden. De firma had namelijk op alle mogelijke en onmogelijke manieren geprobeerd te voorkomen dat haar merkprodukten de weg naar de Kwantum-etalage zouden vinden. En in die poging was het bedrijf over de schreef gegaan. Voor de distributie van haar sportartikelen had de Britse firma op het Europese continent zogeheten alleenvertegenwoordigers aangesteld: personen (vaak: kleinere bedrijven) die voor een bepaald land of gebied het exclusieve recht verkrijgen merkprodukten te verkopen. Die constructie is ook naar de maatstaven van Europees mededingingsrecht geoorloofd, op voorwaarde dat alleenverkopers binnen de EG geen absolute gebiedsbescherming mogen genieten. Daaronder wordt verstaan dat zij mogen worden verplicht hun verkoopinspanningen uitsluitend te richten op afnemers binnen het toegewezen gebied, maar niet kunnen worden verhinderd te leveren aan afnemers buiten dat gebied die vandaaruit eigener beweging een bestelling plaatsen. In Nederland is het bedrijf All Weather Sports alleenverkoper voor Dunlop-artikelen; voor Slazenger-produkten is dat Pinguin Sports. In Engeland, waar nu eenmaal alles afwijkt, was de distributie van sportartikelen anders georganiseerd. Daar had Dunlop Slazenger International geen tussenpersoon aangesteld en leverde het rechtstreeks aan winkelketens en groothandelaren. Bovendien hanteerde men een systeem van "dual pricing": sportartikelen voor de Engelse markt waren hoger geprijsd dan die bestemd voor export. In het laatste geval werden dezelfde produkten tegen soms 15 tot 50 procent lagere prijzen aangeboden. En op die manier reed de Engelse firma tegelijkerheid haar eigen, op het Europese continent opgebouwde distributienetwerk fiks in de wielen. Een Engelse groothandelaar, Newitt, zag wegens de soms aanzienlijke prijsverschillen wel een markt in de export van sportartikelen naar de Benelux. En zo belandden bijvoorbeeld Dunlop Max 200 G-rackets en supersonische tennisballen onder "de Nederlandse prijs" in de folders van Kwantum. Tot groot verdriet natuurlijk van de Nederlandse alleenverkopers die hun exclusiviteit (en prijspeil) gefrustreerd zagen. Op hun aandringen bleven maatregelen dan ook niet uit. Newitt werd eerst aangeschreven met de mededeling dat zonder toestemming van Dunlop Slazenger International niet geëxporteerd mocht worden. Toen die mededeling niet het beoogde effect sorteerde, kon Newitt op de Engelse markt voortaan alleen nog tegen hogere prijzen afnemen. Geen nood, want Newitt zag vervolgens kans zich te bevoorraden bij een Amerikaanse dochteronderneming van Dunlop Slazenger International. Omdat aldus vanuit het "grijze" circuit goedkope sportartikelen op de Nederlandse markt bleven verschijnen, werden verdergaande maatregelen genomen. All Weather Sports begon bijvoorbeeld de parallel geïmporteerde produkten massaal op te kopen, daarbij financieel bijgestaan door Dunlop Slazenger International. Dozen tennisballen werden van een merkteken voorzien, opdat de bestemming daarvan eenvoudiger en sneller kon worden achterhaald. Er werden zelfs "officiële ballen" ingezet. De meeste nationale tennisbonden, waaronder de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond, zijn namelijk bereid tegen ontvangst van een forfaitair bedrag (soms zelfs bij opbod) het predikaat "officiële bal" uit te delen. Deze eer was ook Dunlop Slazenger International te beurt gevallen en zo kon de firma het label "KNLTB Official" laten drukken op dozen tennisballen, bestemd voor All Weather Sports en ter meerdere onderscheiding van de officieuze Kwantum-bal.

Uiteindelijk zorgde Dunlop Slazenger International ervoor dat de leveranties van haar Amerikaanse dochter aan Newitt werden gestaakt. Al dit gehannes - dat vermoedelijk achterwege had kunnen blijven wanneer op de Engelse markt geen "dual pricing" had plaatsgevonden - kwam de Engelse firma op een boete van ruim 10 miljoen gulden te staan. In vooral het opgelegde exportverbod, de prijsmaatregelen en de weigering van leveranties zag de Europese Commissie een ontoelaatbaar streven naar absolute gebiedsbescherming voor alleenverkopers. Voor het weren van parallelimport kreeg, uitzonderlijk, zelfs de Nederlandse distributeur All Weather Sports een, zij het beperkte, boete (ruim 300.000 gulden). Wie deze zomer gewoon zijn balletje slaat en daarop een "officieel" label aantreft, weet dus waar hij of zij aan toe is: voor die bal is veel te veel betaald.