EG verdeeld over verhogen van hulp

RIO DE JANEIRO, 12 JUNI. De landen van de Europese Gemeenschap zijn ernstig verdeeld over een verhoging van hun hulp aan ontwikkelingslanden tot de VN-norm van 0,7 procent van het bruto nationaal produkt. De financiële kwestie is een van de taaiste op de "wereldmilieutop' in Rio de Janeiro. Sommige landen, waaronder Nederland, hebben dit niveau al bereikt of overschreden. Andere landen, zoals Frankrijk, hebben toegezegd het niveau in het jaar 2000 te zullen bereiken. Groot-Brittannië wil zich daarop niet vastleggen.

De Amerikaanse onderhandelaar Michael Young zorgde woensdagavond voor enige opwinding door tijdens een persconferentie te verklaren dat de VS, die nu 0,19 procent van hun BNP aan directe hulp besteden, geen bezwaar hadden tegen een UNCED-tekst waarin “de rijke landen hun toezeggingen bevestigen de VN-doelstelling van 0,7 te bereiken”.

Omdat de Verenigde Staten de norm van 0,7 procent nooit erkend hebben, werd Youngs taalspelletje echter al snel doorzien. Bronnen nabij de Amerikaanse delegatie bevestigen dat Youngs opmerking binnen de delegatie tot grote woede heeft geleid, omdat die “tactloos” zou zijn en het gebutste imago van de VS nog meer schade zou berokkenen.

Wanneer de VS werkelijk het niveau van 0,7 zouden bereiken, zou dat een extra uitgave van 25 miljard dollar in 8 jaar betekenen, een bedrag dat “onrealistisch” wordt genoemd.

Een andere kwestie die gisteren nog niet was opgelost, betreft een hoofdstuk over maatregelen die de atmosfeer moeten beschermen. Dit hoofdstuk stuit op verzet van Saoedi-Arabië en Koeweit, die hun van olie afhankelijke economieën bedreigd zien door aanwending van alternatieve energie en nieuwe technologieën. Inzake de bossenparagraaf is vannacht overstemming bereikt. De inhoud van het akkoord zou in de loop van vandaag bekend worden gemaakt.

De staatshoofden zullen zondag een ongewijzigde Verklaring van Rio tekenen, waarin de principes van duurzame ontwikkeling zijn vastgelegd. Gisteren berichtte deze krant abusievelijk dat daaruit de bepaling over de rechten van bevolkingen die onder een bezetting leven zou zijn verwijderd. Deze bepalingen zijn echter verwijderd uit Agenda 21.

De passages werden verwijderd na intensief informeel overleg tussen Israel, de VS en de Palestijnen, onder leiding van de voorzitter van het UNCED-presidium, Tommy Koh. Tijdens het openbare debat, gisterochtend vroeg, accepteerden de Palestijnse waarnemers bij de UNCED de wijzigingen zonder morren. De Palestijnse woordvoerder zei slechts dat wanneer Israel de resoluties 242 en 648 van de VN zou uitvoeren, de bezette gebieden niet langer bezette gebieden zouden zijn.

De afwezigheid van Palestijnse protesten was opmerkelijk. Als waarnemers kunnen de Palestijnen een dergelijke wijziging weliswaar niet tegenhouden, maar wel hadden zij hun Arabische medestanders kunnen mobiliseren. Ook deze hielden zich echter stil. Gespeculeerd werd over de "deal' die achter de schermen ongetwijfeld is gemaakt: een concessie bij het Midden-Oostenoverleg, of concessies van de VS en Israel tijdens de vergaderingen eerder deze week. Mogelijk ook hebben de VS gedreigd de Verklaring van Rio open te breken, waarbij het UNCED-proces onherstelbare schade zou hebben opgelopen, die ook voor de Palestijnen en Arabische landen onacceptabele gevolgen gehad zou hebben.

Foto: Een Amerikaanse demonstrant staat, onmiddellijk nadat hij op hardhandige wijze was verwijderd uit het conferentiecentrum in Rio de Janeiro, de pers te woord. Omstreeks 25 Amerikanen betoogden gisteren tegen de milieupolitiek van president Bush. (Foto Reuter)