D-mark blok blijft anker in EMS

UTRECHT, 12 JUNI. In de afgelopen twee weken (29 mei tot en met 11 juni) werden door het Deense "nej' tegen het verdrag van Maastricht de verhoudingen in het EMS nog even scherp gesteld.

De Deense kroon was de eerste munt die klappen kreeg. De Deense centrale bank werd daardoor gedwongen de rente op kortlopend schuldpapier met 0,65 procentpunt te verhogen. Toen Mitterrand vervolgens besloot dat de Fransen ook een referendum zullen krijgen over "Maastricht', was het hek van de dam. De Franse franc, de peseta, sterling en - hoe kan het anders - de lire liepen averij op. De Portugese centrale bank kwam door interventies, waarbij escudo's werden verkocht tegen marken, de Deense kroon te hulp. De resulterende verzwakking van de escudo was welbewust, wat niet gezegd kan worden van eerdergenoemde munten. Grote winnaar was het Duitse mark blok (mark, gulden en Belgische frank). Dat de Belgische munt het zo goed doet, ondanks grote uitdagingen op het gebied van de overheidsfinanciën, is te danken aan het beleid van de centrale bank in Brussel, dat een kopie is van het (wisselkoers)-beleid van De Nederlandsche Bank.

Weliswaar bouwt ook de Franse centrale bank aan haar imago, maar de Banque de France is politiek nog niet onafhankelijk en uiteraard schept het aangekondigde referendum de nodige onzekerheid. Hoewel de kansen op een Frans 'oui' groot zijn - de oppositie is hopeloos verdeeld - bestaat het gevaar dat de Fransen het referendum zullen aangrijpen om voor of tegen Mitterrand te stemmen. In het Verenigd Koninkrijk groeit de oppositie tegen Maastricht, vooral ook binnen de gelederen van de Conservatieve partij. Premier Major mag vanaf juli de voorzittershamer van de EG vasthouden. Met het toenemende onbehagen in Europa over de Europese integratie en de anti-Europese oppositie in de eigen partij in het achterhoofd, zou hij de weg kunnen openen voor een enigszins aangepaste interpretatie van het verdrag van Maastricht, waarbij het subsidiariteitsprincipe nadrukkelijker naar voren komt. Dit zou de stemming in Europa weer wat vriendelijker kunnen maken. Het Verenigd Koninkrijk als redder van de Europese integratie! Voorlopig zal de onzekerheid evenwel nog aanwezig blijven. Volgende week mogen de Ieren zich uitspreken over Maastricht. Weliswaar heeft Ierland, als een van de arme EG-lidstaten, veel te winnen bij een EMU, maar dat is geenszins een garantie voor 'yes'. Opiniepeilingen zijn soms bedriegelijk.

De dollar heeft kortstondig en in beperkte mate kunnen profiteren van de Europese turbulentie. De Amerikaanse munt zit gevangen tussen het grote renteverschil ten gunste van Europa enerzijds en de interventies van de Bank of Japan anderzijds. Een lage geldgroei en tegenvallende werkgelegenheidscijfers doen speculaties over een renteverlaging opleven, zelfs al hebben functionarissen van de Fed geïndiceerd dat zoiets niet voor de hand ligt. De Japanners zien graag een sterkere yen, omdat dit het forse handelsoverschot van Japan (op termijn) zou verminderen. Japan wil graag goede sier maken met een sterkere yen op de economische top die volgende maand in München wordt gehouden.

Bron: Rabobank Nederland/ Directoraat Financiële Markten/Research Management