Celdeling

HET BLIJFT VERLEIDELIJK om twee gedetineerden in één cel te zetten om zo het cellentekort te verzachten. Dat was het in 1987 ook al voor de toenmalige minister van justitie Korthals Altes, zij het alleen als tijdelijke maatregel. Maar al gauw nam hij ook daar afstand van en onderstreepte nog eens celdeling “in beginsel af te wijzen”. Dat was een standpunt dat de Tweede Kamer in 1984 reeds had ingenomen. Toch tilde men toen ook al zwaar aan het gebrek aan cellen.

De een na de ander zijn de grote partijen echter bezig terug te krabbelen. De VVD - ondanks de duidelijke afwijzing van de geestverwante bewindsman - en het CDA zien al wel wat in twee in één cel. En nu sluit ook de PvdA het niet langer in elke situatie uit. Erg overtuigd klinkt het nog niet, maar de panelen zijn duidelijk aan het schuiven.

WAT IS ER veranderd in de laatste acht jaar? Niet de principiële en praktische bezwaren tegen celdeling. Het is een recept voor moeilijkheden: onderling geweld (al dan niet seksueel van aard) en diefstal of afpersing, samenspanning, overbelasting van gebouwen en personeel. Celdeling is onder de penitentiaire minimumnorm dat iemand zich ten minste voor de nachtrust moet kunnen terugtrekken. Ook een gevangene heeft recht op elementaire privacy.

Men voelt in de Tweede Kamer ook wel dat het eigenlijk niet klopt, getuige de mitsen en maren waarmee het gemanoeuvreer in de richting van de meermanscel gepaard gaat. Er wordt gewezen op Heerhugowaard waar celdeling dan toch maar al wordt gepraktizeerd, zonder er bij te zeggen dat dit voormalige verblijf voor gastarbeiders daar min of meer voor was ontworpen en dus niet als voorbeeld kan dienen. Er wordt geopperd dat celdeling voor mensen in afwachting van hun berechting eerder door de beugel kan dan in het geval van veroordeelden. Maar juist voor voorlopig gehechten geldt het grondrecht dat eenieder voor onschuldig wordt gehouden tot het tegendeel wettig is bewezen. Dat heeft ook consequenties voor de opsluiting.

Onschuldige zieken moeten op zaal toch ook heel wat privacy inleveren? Het ene schandaal kan moeilijk dienen als rechtvaardiging van het andere; en in elk geval zijn zieken niet van overheidswege aan vrijheidsbeneming onderworpen. Dat maakt wel enig verschil.

HET DROEVIGE is dat celdeling waarschijnlijk niet eens echt helpt. Pleidooien voor dit paardemiddel gaan hand in hand met een roep om verdere vergroting van de pakkans en verscherping van het sepotbeleid. En het strafklimaat vertoont ook weinig tekenen van versoepeling. Zelfs als twee in één cel al enigszins soelaas zou bieden, dan is het nieuwe cellentekort al in de maak. Daar valt niet tegenop te delen. Deugen doet het in ieder geval niet. De bewindslieden van justitie zouden er verkeerd aan doen zich dit heilloze pad te laten opdringen.