Vuilnis bedreigt serene rust in De Rijtjes; "Als kleine gemeente zit je aan de negatieve kant van de balans'

RIETHOVEN, 11 JUNI. Het Kempische dorp Riethoven met 2.300 inwoners is waarlijk een parel in het Brabantse landschap. Weidse velden die in de verte door bossen worden begrensd, serene rust in de beekdalen van Run en Keersop, die beiden de aanzet vormen voor het riviertje de Dommel. En een bevolking, die tot twee weken geleden zijn dagen sleet in dit Arcadië van onschuld en vrede.

Toen verscheen de zogenoemde startnotitie van de regio Eindhoven-Kempenland. Daarin wordt het gebied De Rijtjes bij het tot Riethoven behorende gehucht Boshoven met nog vijf andere plaatsen rond Eindhoven genoemd als mogelijke plek voor een vuilstort met een capaciteit van 6 miljoen kubieke meter. De plannen gaan uit van een berg van minimaal 25 en maximaal 40 meter hoog en een oppervlak van tenminste 41 hectare. Het is bedoeling de stortplaats in 15 jaar tijd te vullen, wat betekent dat met 400 vrachtwagens per dag jaarlijks 400.000 kubieke meter vuil wordt aangevoerd. “We schrokken”, zegt woordvoerder P. Horbach van het in allerijl opgerichte actiecomité, “ons werkelijk te pletter.”

De voorlichtingsbijeenkomst in het dorpshuis trok vierhonderd belangstellenden. Op protestborden staat: “Riethoven laat u horen, ons dorp gaat door de vuilstort verloren.” Een oude man zegt: “Het is toch zund van dit skôn durpke.”

Zeker acht hectare bos zal aan het stort ten offer vallen en tenminste twee boerderijen zullen er voor moeten wijken. Datzelfde lot treft het ruim bemeten landhuis van aardappelhandelaar P. van Riet, dat hij nog maar twee jaar geleden bouwde. Van Riet staat op de oprit en verzoekt om woordelijke citering: dat de burgemeester en de “sik” (de gemeentesecretaris) “d'r uit naaien, want Riethoven staat toch op de nominatie ingedeeld te worden bij Valkenswaard en dat het ze daarom geen bal interesseert en de zaak al lang hebben verkocht en ons met de stank en de rotzooi laten zitten.”

“Van dat geluid”, zegt gemeentesecretaris mr. H. Arends, in hemdsmouwen aangetroffen in het gemeentehuis, “hoor ik op.” Hij haalt uit een kast een fraai uitgegeven boekwerkje, waarin de gemeente zich verweert tegen de dreigende opheffing. Vervolgens citeert hij uit het standpunt van het college van B en W dat binnenkort in de gemeenteraad zal worden behandeld en dat er op neerkomt dat men vertrouwt op wat Arends noemt het gezonde verstand in de regio met de toevoeging dat “je als kleinste gemeente natuurlijk wel aan de negatieve kant van de balans zit.”

De regio Eindhoven-Kempenland stort zijn vuil nu nog in Nuenen. Daar kan men nog tot 1997 vooruit. Daarna moet er een ander stort worden geopend. In opdracht van de regio maakte de Grontmij een zogenoemde startnotitie, die de voorloper is van de milieu-effectrapportage (mer). Na wat wordt genoemd zorgvuldige afweging bleven er zes mogelijke locaties over. Daaronder naast die in Riethoven ook twee in Leende. In dat dorp van ruim 4.000 inwoners heeft men intussen ook de lendenen voor de strijd omgord. Men kan daar beschikken over een niet te veronachtzamen sympathisant: doelman Hans van Breukelen van PSV en van het nationale voetbalelftal, die er woont en zich in woord en geschrift al een felle tegenstander toonde.

In Riethoven toog onmiddellijk een actiegroep aan het werk. Woordvoerder Horbach: “In de startnotitie wordt een aantal criteria genoemd, dat men ten aanzien van Riethoven vervolgens met de voeten treedt. Men stelt dat een stort niet dichter dan vijfhonderd meter bij de woonomgeving mag liggen, maar hier is het op sommige plekken niet meer dan zeventig tot honderd meter. Verder gaan de rapporteurs ervan uit dat aardkundige, archeologische en cultuur-historische waarden bij het vestigen van een stort niet in het gedrang mogen komen. Wel, uitgerekend dat deel van Boshoven waar men het stort wil vestigen is door de Vrije Universiteit van Amsterdam samen met het Eichamuseum in Bergeijk in kaart gebracht als archeologisch van zeer grote waarde. Men heeft hier de resten gevonden uit de IJzertijd, van romeinse nederzettingen en uit de Middeleeuwen. Dit gebied blijkt continu door mensen te zijn bewoond en is daardoor gevormd zoals het nu is. In de Kempen moeten betere lokaties zijn te vinden, maar het is niet aan ons om die aan te geven.”

Daar wil ook gemeentesecretaris Arends zich maar liever niet aan wagen. “Dat laten we over aan de regio. We beseffen best dat er ergens een plaats moet komen voor het huisvuil. Daar zijn we medeverantwoordelijk voor, maar we hebben dusdanig sterke argumenten tegen de vestiging op deze plaats, dat we ervan overtuigd zijn dat men uiteindelijk deze locatie wel moet laten vallen. Een mogelijk stort komt notabene te liggen in de door de provincie in het streekplan genoemde ecologische hoofdstructuur, waarbij de boeren in dit gebied aan banden worden gelegd bij het uitoefenen van hun bedrijvigheid. Hoe heb je naar die mensen toe dan nog enig recht van spreken als je daar een vuilstort zou gedogen?”

Foto: In het gebied De Rijtjes in de omgeving van het Brabantse Riethoven komt mogelijk een grote vuilstortplaats voor de regio Eindhoven. (Foto NRC Handelsblad / Freddy Rikken)