Chinese mafia actief onder asielzoekers; Asielzoeker uit China vindt geen aansluiting bij legale landgenoten

ROTTERDAM, 11 JUNI. Tientallen klachten over Chinese asielzoekers zijn het laatste half jaar al binnengekomen bij de telefonische "infodienst' van het Chinees maatschappelijk werk. Restauranthouders maken melding van intimidatie, berovingen en afpersingspraktijken. “De top van de ijsberg”, zegt E. Chan, woordvoerster van het Chinees maatschappelijk werk in Rotterdam. “Want veel slachtoffers schamen zich ervoor dat ze beroofd zijn.”

Begin deze week werden drie Chinese asielzoekers gearresteerd in verband met de beroving en ontvoering, medio april, van een Chinese restauranthouder in Zwolle. De politie van die stad onderzoekt of de verdachten iets te maken hebben met de bedreiging en beroving van twee Chinese restauranthouders en een winkelier. Volgens een woordvoerder van de Zwolse politie wordt het onderzoek bemoeilijkt door de zwijgzaamheid van de slachtoffers.

De eigenaar van het restaurant in Zwolle en zijn vrouw werden 's avonds door vier mannen overvallen. Nadat ze het echtpaar hadden gekneveld, doorzochten de daders het restaurant en de woning er boven. Daarna namen ze de 33-jarige restauranthouder mee in diens auto. De volgende ochtend werd de wagen in Elburg aangetroffen. De restauranthouder bevond zich in de kofferbak. Hij was ongedeerd. Getuigen hadden de vermoedelijke daders de bus zien nemen naar Harderwijk, vandaar leidden de sporen uiteindelijk naar asielzoekerscentra in Echt, Udenhout en Schinnen.

De arrestaties bevestigen de veelvuldig geuite vermoedens, aldus Chan, dat de daders vaak afkomstig zijn uit kringen van asielzoekers. Volgens Chan doen al geruime tijd geruchten de ronde over Chinese asielzoekers die geen aansluiting weten te vinden bij de eigen groep. “Restauranthouders namen in het begin zwart asielzoekers als losse arbeiders in dienst, maar ze bevielen niet. Volgens de restauranthouders omdat ze niet gewend waren hard te werken.” Conflicten onstonden achteraf vaak over de hoogte van de beloning.

In 1990 waren er 643 Chinese asielzoekers, in 1991 1311. Van die laatste groep kregen dertien asielzoekers de A-status van politiek vluchteling en mochten negen hier op humanitaire gronden blijven. Achthonderd verzoeken werden afgewezen. In totaal werden van deze groep 53 mensen uitgezet, aldus een woordvoerder van Justitie.

Onder de asielzoekers die het vasteland van China ontvluchten zijn ondernemers, studenten, academici en zogeheten Taihunchai ("grote cirkel mannen'), Chinese mafiosi. Volgens Chan is er een levendige mensenhandel. Mensen betalen tot 20.000 dollar om via syndicaten naar het buitenland te gaan. Hele dorpen leggen geld bij elkaar om iemand naar het buitenland te sturen. Niet alleen beloven deze mensen het geld terug te betalen, ook zullen ze vanuit het buitenland proberen dorpsgenoten over te laten komen.

Eenmaal uitgeprocedeerd in Nederland, stelt Chan, zitten ze hier zonder werk, huis of uitkering en worden ze zodoende een makkelijke prooi voor de Taihunchai. Chan haalt het voorbeeld aan van een gevluchte academicus die door geldgebrek het slechte pad op is gegaan. Een woordvoerder van Justitie bevestigt het door Chan geschetste beeld van illegalen die in handen vallen van landgenoten die hen zogenaamd "beschermen'.

Overigens gaan de berovingen niet altijd met geweld gepaard. Het komt voor dat mensen een restaurant binnenkomen en geld vragen voor een ticket naar Hong Kong. Omdat de restauranthouder de groep, waartoe deze mensen behoren, niet kent, geeft hij het geld maar, aldus de Chinese maatschappelijk werkster. Omdat zij hun slachtoffers alleen kiezen onder Chinezen, weet men in Nederland niet dat dit probleem speelt. Een familielid van een van de Zwolse slachtoffers moet daar wel een beetje om lachen. “Natuurlijk overvallen die mensen geen Nederlanders”, zegt ze. “Ze spreken alleen Chinees. U zou ze toch niet begrijpen.”

De klacht van de maatschappelijk werkster over het gebrek aan opvang en begeleiding van de slachtoffers deelt ze niet. Volgens haar kunnen Riaggs of slachtofferhulp weinig uitrichten. “Mijn broertje is vreselijk geschrokken toen het gebeurde.” Maar voor hulp had hij geen tijd. “De dag erna moet je gewoon weer werken.”