Nota pleit voor centraal gezag regio Rijnmond

ROTTERDAM, 10 JUNI. Het nieuwe bestuur van de stadsregio Rotterdam-Rijnmond moet de wettelijke bevoegdheid krijgen gemeenten te dwingen mee te werken aan de uitvoering van regionaal beleid. Dat staat in de vandaag gepubliceerde nota "De Inzet' van het Overlegorgaan Rijnmondgemeenten (OOR).

De vijftien Rijnmondgemeenten werden het in november vorig jaar eens over de oprichting van een regionaal bestuur dat los van de provincie Zuid-Holland zal komen te staan. Rijk, provincie en gemeenten moeten taken afstaan aan de zogenoemde stadsregio, die op 1 januari 1995 na rechtstreekse verkiezingen moet worden gevormd. De Rotterdamse deelgemeenten worden op die datum zelfstandig, terwijl Rotterdam als gemeente verdwijnt. De taakverdeling en de bevoegdheden van het nieuwe regionale bestuur en de gemeenten worden vastgelegd in een speciale wettelijke regeling. In februari werd in de Tweede Kamer een motie aangenomen waarin het kabinet wordt gevraagd mee te werken aan de uitwerking van deze "lex specialis'.

Over zaken als ruimtelijke ordening, economische ontwikkeling, milieu, verkeer en werkloosheidsbestrijding zal na 1995 in de nieuwe regioraad worden besloten. De gemeenten worden op de meeste terreinen uitvoerder van het door de stadsregio bepaalde beleid. Bij grootstedelijke voorzieningen zoals de ontwikkeling van de haven, aanleg van wegen, openbaar vervoer en volkshuisvesting treedt de stadsregio op als uitvoerder. Dat houdt onder meer in dat het nieuwe bestuur over de aanleg van wegen mag beslissen indien die als "strategisch' - van belang voor het hele gebied - wordt aangemerkt. In de speciale wettelijke regeling moet worden vastgelegd wanneer een project strategisch is of niet. Onwillige gemeenten kunnen worden gedwongen mee te werken aan de uitvoering van deze projecten.

De gemeenten krijgen volgens de plannen van het OOR beslissingsbevoegdheid over onder meer onderwijs, cultuur, ouderenzorg en beheer van openbaar voorzieningen. Volgens het OOR kunnen de gemeenten-nieuwe-stijl zich directer bezighouden met de woonomgeving van de burger.

Het OOR besloot tot het omvormen van het bestuur uit onvrede met de huidige verdeling van taken en bevoegdheden tussen de traditionele bestuursniveaus. Voor besluitvorming door de provincie, zo zegt het Overlegorgaan, zijn de problemen die de haven met zich meebrengt tezeer op het gebied rondom Rotterdam toegespitst. Om deze problemen het hoofd te kunnen bieden zijn in de loop der jaren onder meer de politieregio en de vervoerregio ontstaan. Deze moeten opgaan in de nieuwe stadsregio.

In het najaar nemen de Rijnmondgemeenten een definitieve beslissing over de voorstellen van het Dagelijks Bestuur van het OOR. Daarna beginnen de provincie, het rijk en de Rijnmondgemeenten met de uitwerking van de speciale wet die het nieuwe regiobestuur moet legitimeren.