Nederland wil landbouwakkoord wijzigen om kosten

LUXEMBURG, 10 JUNI. Nederland wil dat het onlangs gesloten akkoord over hervorming van het Europese landbouwbeleid op onderdelen wordt gewijzigd om de kosten in de hand te houden.

De ministers Bukman (landbouw) en Kok (financiën) hebben dat gisteren in Luxemburg gezegd.

Ook Groot-Brittannië en België zullen zich verzetten tegen uitvoering van het akkoord indien blijkt dat de kosten van het nieuwe landbouwbeleid hoger uitvallen dan de Europese Commissie heeft gesuggereerd.

De zaak zal volgende week aan de orde komen op een bijeenkomst in Luxemburg waar de ministers van landbouw hun politieke overeenstemming over de landbouwhervorming moeten omzetten in concrete uitvoeringsbesluiten. Die landbouwhervorming voorziet in forse prijsdalingen in combinatie met directe inkomenstoeslagen voor de boeren.

Samen met België en Groot-Brittannië heeft Nederland drie weken geleden het formele voorbehoud gemaakt dat de kosten van het nieuwe landbouwbeleid de in 1988 aangenomen richtlijn voor de landbouwuitgaven niet mogen overstijgen. Volgens die richtsnoer mogen de uitgaven niet meer stijgen dan 74 procent van de groei van het BNP.

Uit recente berekeningen van de Europese Commissie blijkt volgens Bukman dat het landbouwplafond inderdaad zal worden overschreden, oplopend tot 2,2 miljard ecu in 1995. Daarom wil Bukman dat de plannen worden aangepast. Hij doet onder andere de suggestie om de inkomenstoeslagen (in de vorm van premies) die de boeren zullen krijgen, in de komende jaren niet met de inflatie te laten meestijgen zoals de Europese Commissie voorstelt. Door zo'n nominale bevriezing heb je het probleem opgelost, aldus Bukman.

Ook Groot-Brittannië stelt zich op het standpunt dat het nieuwe landbouwbeleid binnen het in 1988 vastgesteld budgettaire kader moet blijven. “We hebben gezegd dat het beleid gefinancierd moet worden uit de bestaande bronnen. En ik zie geen enkele reden waarom wij ons standpunt zouden hebben gewijzigd”, aldus een Britse woordvoerder gisteren in Luxemburg.

Binnen de Gemeenschap blijkt nu onduidelijkheid te bestaan over wat precies het plafond voor de landbouwuitgaven is. In haar oorspronkelijke voorstellen voor hervorming van het landbouwbeleid heeft de Europese Commissie 1,5 miljard ecu extra uitgetrokken (boven de richtlijn van 1988) voor integratie van de huidige Oostduitse deelstaten in het Europese landbouwbeleid.

Pag 19: Bukman denkt niet aan een "blokkade'

In haar berekening van de kosten van het in mei gesloten landbouwakkoord wordt die 1,5 miljard meegenomen, en op basis daarvan komt de Commissie tot de vaststelling dat het plafond niet of nauwelijs wordt overschreden. Maar Nederland verzet zich tegen die visie. De 1,5 miljard ecu extra mogen niet worden meegeteld, vindt Den Haag.Problemen zijn volgende week in Luxemburg ook te verwachten van de Italianen. Die hebben het landbouwakkoord niet ondertekend omdat zij van de EG toestemming willen krijgen om extra melk te mogen produceren. De andere lidstaten zijn niet op dat verzoek ingegaan en daarom lijkt Italië niet te willen meewerken aan uitvoering van het landbouwakkoord. Demissionair premier Andreotti wil het onderwerp zelf aankaarten op de Europese top in Lissabon, later deze maand.

Samen met Italië zouden Nederland, Groot-Brittannië en België een blokkerende minderheid kunnen vormen in de vergadering van landbouwministers. Maar Bukman zei gisteren dat hij niet denkt aan “dit soort diabolische allianties”.

Beperking van de landbouwuitgaven is van groot belang voor het in de hand houden van de totale uitgaven van de EG in de komende jaren. Gisteren hebben de EG-ministers van financiën zich voor het eerst formeel gebogen over het zogenoemde pakket-Delors II, het meerjarenplan van de Europese Commissie voor de periode 1993-1997. Daarbij werd opnieuw het beeld bevestigd van verdeeldheid tussen enerzijds lidstaten (Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland, België en Italië) die zich verzetten tegen de uitgavenstijging die de Commissie voorstelt en anderzijds de landen (Grieken, Spanje, Portugal en Ierland) die hopen te profiteren van de nieuwe plannen.

Minister Kok zei dat Nederland zich niet verzet tegen de oprichting van een cohesiefonds en tegen nieuwe verplichtingen ten aanzien van bijvoorbeeld Oosteuropese landen. Maar de financiën daarvoor moeten vooralsnog worden gevonden door bezuigingen elders of door herschikking van begrotingsposten. Het bestaande inkomstenplafond van de EG, een afdracht van 1,2 procent van het BNP van de lidstaten, hoeft volgens Kok zeker tot en met 1994 en mogelijk tot en met 1995 niet te worden verhoogd. Delors stelt een verhoging voor tot 1,35 procent in 1997.

De vraag is nu wat de ministers van buitenlandse zaken zullen doen met de analyse van de ministers van financiën over het pakket-Delors II. Diplomaten sluiten het niet uit dat het Portugese voorzitterschap nog steeds streeft naar een "top-down benadering'. Daarbij zouden dan op de top in Lissabon in ieder geval op onderdelen van het pakket-Delors II politieke besluiten moeten vallen. De kritiek van de ministers van financiën schuift daarbij dan naar de achtergrond, vreest Kok.