Koeiengang in het Japanse parlement

TOKIO, 10 JUNI. Tergend langzaam, voetje voor voetje, schuifelt de Japanse parlementariër door het gangpad naar de stembus, dertig parlementsleden in zijn gevolg. Hij is al zeker een half uur onderweg en heeft pas acht meter afgelegd, als in een sur place op de wielerbaan. Zondagnacht half drie in het Hogerhuis.

Het wordt de koeiengang genoemd, de voorste moet blijven bewegen, al is het nog zo sloom. De laatste keer dat deze obstructietactiek werd toegepast was in december 1988, toen invoering van de btw aan de orde was. Dit keer verzetten de sociaal-democraten en communisten zich fel tegen de wet die de inzet van gewapende troepen voor vredesoperaties van de Verenigde Naties mogelijk maakt. In strijd met de pacifistische grondwet, zeggen ze, die geweld voor het beslechten van internationale conflicten verbiedt.

De parlementariër nadert de zes treden naar de katheder, schuin onder de stoel van de voorzitter, nog steeds met de stoet collega's in zijn kielzog. Vijftien minuten later, om kwart voor drie, wordt de stembus op de katheder eindelijk bereikt en geeft hij zijn stembriefje aan de voorzitter van de stemcommissie.

NHK, de Japanse nationale omroep, zendt de stemming rechtstreeks uit, een stilstaand beeld dat elk heel uur wordt onderbroken door een korte nieuwsflits. Het uren durende programma moet het opnemen tegen een spetterende modeshow, een Japanse film uit de oude doos, een honkbalwedstrijd, een tv-spelletje en - ironie - een programma over de Japanse oorlogsverslaggeving.

De stemming over de eerste motie duurde zaterdag 11 uur en 29 minuten, een record, want in 1988 was met de stemming over de btw vijf uur en één minuut gemoeid. Gisteren sneuvelde het record al weer bij de derde motie, waarover 13 uur lang werd gestemd. De ergernis onder de voorstanders van de wet (met 143 van de 252 Hogerhuiszetels ruim in de meerderheid) groeide met het uur, want ze moesten wegens het vereiste quorum in de zaal blijven en mochten alleen even naar de wc, totdat de zitting werd onderbroken.

Nadat de SDPJ haar obstructie had opgegeven kon vanmorgen heel vroeg eindelijk de wet zelf in stemming komen. Zij werd aangenomen met 137 voor en 102 stemmen tegen. De geamendeerde wet gaat nu naar het Lagerhuis, waar de eerste versie in december al werd aangenomen.