Kiezen voor politie of militair worden

SCHIPHOL, 10 JUNI. Het gezicht van de voorzitter van de Algemene Christelijke Politievakbond (ACP) Mike Blijleven loopt rood aan. “Met dat verhaal moet je bij je dienstleiding wezen of bij de minister, maar je moet er niet bij mij mee aankomen”, bijt hij de vorige spreker toe. Rob Klement, het hoofd van de Uniformdienst van de Dienst Luchtvaart van het korps rijkspolitie op Schiphol, had de vakbondsbestuurders gevraagd of ze zich wel rekenschap hadden gegeven van de consequenties van hun onderhandelingen met minister Hirsch Ballin (justitië) voor de dienstuitvoering.

Achter een tafel in de overvolle zaal van het Hilton-hotel op het terrein van de nationale luchthaven zitten de bestuurders van ACP en Nederlandse Politievakbond (NPB). In het zaaltje zijn ongeveer 120 verontruste politiemensen van de Dienst Luchtvaart morrend aanwezig. De vakbondsleiders komen hun achterban raadplegen over de resultaten van het overleg vorige week woensdag met minister Hirsch Ballin (justitie).

Vorig jaar besloot het kabinet dat de koninklijke marechaussee de taken van de rijkspolitiemensen op Schiphol moet overnemen. De vakbonden keurden eerder dit jaar het sociaal statuut af dat de rechtspositie van de politiemensen moet regelen bij de reorganisatie. Maar vorige week woensdag maakte de ACP wat triomfantelijk bekend dat Hirsch Ballin de bonden belangrijk was tegemoet gekomen. Een nieuw sociaal statuut was in de maak. De achterban zou snel geraadpleegd worden.

Dat gebeurde gistermiddag, maar de toon van de vakbondsbestuurders was behoedzaam. Na de introductie van “Mike” (de vakbondsmensen hanteren volgens oud gebruik slechts voornamen), vertoont “Piet” (Kruizinga, ACP) lichtbeelden op een overheadprojector. “Er is nu een redelijke keus voor de medewerkers van de Dienst Luchtvaart”, zegt Piet. En de sheets tonen de keuzen: nu meteen overstappen naar de nieuwe politie-organisatie. Of: op Schiphol blijven en pas in 1995 een keuze maken tussen Marechaussee of politie-organisatie. “Anja” (Lok, NPB) analyseert vervolgens nog eens het resultaat. “U kiest voor de politie-organisatie of u kiest ervoor militair te worden.” En de gevolgen van die laatste optie zijn niet mis te verstaan: cultuur en tradities van de marechaussee zijn “totaal anders”, overplaatsingen zijn mogelijk. Voor de politiemensen is bedongen dat zij dat mogen weigeren “maar dat heeft wel gevolgen voor uw carrièreverloop in het leger”. Lok benadrukt “niet juichend te zijn over dit resultaat”.

Het is cruciaal voor de minister van justitie dat zoveel mogelijk mensen van de dienst Luchtvaart hun werk voortzetten in dienst van de Marechaussee. Een onderzoek van het bureau KPMG in opdracht van de bonden naar de efficiency-effecten van de taakoverheveling concludeerde twee weken geleden onder meer dat de veiligheid van Schiphol bij weinig “overstappers” tijdelijk in gevaar kan komen.

Na twee uur vergaderen is het moment daar: de medewerkers mogen zich uitspreken over de onderhandelingsresultaten. Maar Blijleven verklaart “geen behoefte te hebben aan een akkoord van uw kant”. De aanwezigen hoeven alleen maar te zeggen of ze nu duidelijk een keuze kunnen maken. Kan iemand dat niet? Een politieman werpt tegen dat hij eerst de definieve tekst van het sociaal statuut zou willen zien en de notulen van het overleg met de minister. “We zijn toch duidelijk genoeg geweest?” antwoordt Blijleven. En de vraag wordt herhaald: kunnen de mensen van de dienst luchtvaart nu een keuze maken? Korte pauze. Nou, dan zijn we eruit, luidt de conclusie vanachter de tafel. De politiemensen kijken verbluft. Vooraan wordt geapplaudisseerd. “Ja, de keus is duidelijk,” zegt een rechercheur, “Oprotten hier.”