Droogte stort Nieuw Zeeland in energiecrisis; Bijna 80 procent van elektriciteit wordt door waterkrachtcentrales opgewekt

WELLINGTON, 10 JUNI. Nieuw Zeeland kampt met een energiecrisis. De trolleybussen van Wellington zullen na het weekeinde in de garage blijven. Boilers voor heet water staan achttien uur per dag uitgeschakeld, waardoor menige inwoner van Nieuw Zeeland een koude douche moet nemen. De oorzaak van de crisis: de aanhoudende droogte, waardoor het water in de stuwmeren tot het laagste niveau in meer dan honderd jaar is gedaald. Volgens premier Jim Bolger is de situatie “uiterst somber”.

Bijna tachtig procent van de elektriciteit in Nieuw Zeeland wordt door waterkrachtcentrales opgewekt. De talrijke meren op het Zuidereiland, westelijk van de Nieuw-Zeelandse Alpen, zijn echter bijna opgedroogd. Meteorologen verwachten daar geen aanhoudende regenval tot in de lente.

“Wij zijn bijzonder fortuinlijk in dit land met zijn omvangrijke waterkrachtcentrales, maar deze elektriciteitsvoorziening heeft ook een risico. Een droogte van dit niveau doet zich slechts eens in de honderd jaar voor. We kunnen voor die situaties niet plannen, tenzij we de elektriciteitsprijs met 30 tot 40 procent verhogen”, aldus John Fernyhough, voorzitter van Electricorp, het elektriciteitsbedrijf.

Hoewel Electricorp in maart al wist dat de waterstand in de meren extra laag was, is de roep om elektriciteitsbesparingen nog maar net begonnen. Electricorp heeft als hoofddoel het maken van winst voor de enige aandeelhouder, de Nieuw-Zeelandse staat. Het dividend was in het afgelopen jaar zelfs 12,3 procent, 1,3 procent boven het niveau van een jaar eerder. Electricorp moet concurreren met verkopers van andere energiebronnen, zoals de gasbedrijven. Daarom werd nog maar een maand geleden het gemak van elektrische kachels in de televisiereclame aangeprezen.

Een woordvoerder van de Labour-oppositie, Michael Cullen, heeft gezegd dat Electricorp op onverantwoordelijke wijze doorging met het aandrijven van de waterkrachtturbines om de hoge dividendeisen van de regering te kunnen inlossen. “Electricorp gokte op regenval, die uiteindelijk uitbleef”, aldus Cullen.

Ook premier Bolger is boos op het staatsbedrijf, waarvan de managers volgens hem “zeer vette salarissen” krijgen om het land adequaat van elektriciteit te voorzien. “Volgens mij heeft Electricorp de situatie schromelijk onderschat”, aldus Bolger. Fernyhough verzet zich tegen de aantijgingen. “Het maakt niet uit wie de elektriciteit in dit land beheert. Tegen droogte op deze schaal is niets te doen.”

Het staatsbedrijf is inmiddels wanhopig bezig om aan de vraag naar elektriciteit te voldoen met behulp van met fossiele brandstoffen gestookte centrales. Zelfs inefficiënte oude centrales, die in de mottenballen waren gezet, worden weer bedrijfsklaar gemaakt. Zonder besparingen van 20 procent en enige regenval lijkt verplichte rantsoenering onvermijdelijk.

Inmiddels is op veel plaatsen in Nieuw Zeeland de straatverlichting uitgeschakeld. De televisiestations denken erover hun uitzendingen eerder te beëindigen, zodat de kijkers vroeger in bed kruipen. Dat zou echter gevolgen kunnen hebben voor de Olympische Spelen, die 's avonds laat en 's nachts rechtstreeks op het scherm zouden worden gebracht. Dat is een prijs die het eveneens commercieel operende staatsbedrijf Television New Zealand niet graag zou betalen, want de reclame-inkomsten zouden dan drastisch teruglopen.

De energiecrisis lijkt ook een nieuw gevecht op te leveren tussen Electricorp en milieu-activisten. Het bedrijf wil een wetswijziging om extra water te mogen onttrekken uit het Pukakimeer op het Zuidereiland, maar dat zou het voortbestaan van de zich in het meer ophoudende blauwe steltlopers in gevaar kunnen brengen. Volgens de milieustrijders is het behoud van de bedreigde vogels wel een koude douche waard.

Het is duidelijk dat stroomonderbrekingen enorme gevolgen hebben voor de Nieuw-Zeelandse economie, die na een lange recessie eindelijk een beetje opleeft. Niet alleen de kleine bedrijven worden bedreigd. De grootste twee energieconsumenten van het land, de aluminiumfabriek Comalco en New Zealand Steel, dragen samen driekwart miljard gulden bij aan het exportinkomen van het land. De bedrijven vormen een sleutelonderdeel van de Nieuw-Zeelandse strategie om de economische groei aan te jagen door middel van extra uitvoer. Comalco, verantwoordelijk voor 15 procent van Nieuw Zeelands stroomconsumptie, bespaart inmiddels drie procent elektriciteit. “Verdere besparingen kunnen onze bedrijfsvoering echter snel oneconomisch maken”, waarschuwde directeur Kerry McDonald.

Op langere termijn is de enige oplossing aanhoudende regen. De winters ten westen van de Nieuw-Zeelandse Alpen zijn echter droog. De neerslag die er valt, komt vaak in de vorm van sneeuw, die pas in het voorjaar, over drie tot vier maanden, gaat smelten. Tot dan lijken de bedrijfsvooruitzichten van kaarsenmakers en gaskachelwinkels uitstekend. Zij kunnen niet aan de vraag voldoen. Een verkoper verklaarde op de televisie dat hij Italiaanse kachels per vliegtuig gaat invoeren: “Ik kan er wel drie 747's mee vullen.”

Foto: Pallas Athene (Minerva), godin van de krijgskunst en de wijsheid, uitvindster van ploeg en hark