VÁCLAV KLAUS; Kind van Friedman

George Bush, Margaret Thatcher, Ronald Reagan en Winston Churchill waren de politieke leiders die voorkwamen in de reclamespot voor de ODS, de conservatieve partij van minister van financiën Václav Klaus, die door de Tsjechoslowaakse president, Havel, is belast met de formatie van een kabinet. De boodschap daarvan was alleszins duidelijk: “Overal in de wereld zijn de partijen van rechts aan de winnende hand. De enige weg naar welvaart is de markteconomie. Zonder markteconomie kan er geen democratie zijn”.

Klaus, die gestudeerd heeft in Praag, Bologna en Ithaca (VS) en een van de oprichters van Burgerforum was waaruit zijn ODS voortkwam, is aanhanger van de monetaristische economie van Milton Friedman. Hij is tot dusver redelijk succesvol geweest met het doorvoeren van economische hervormingen, hij heeft de inflatie onder controle gekregen en heeft de koers van de kroon weten te stabiliseren.

Klaus begon zijn maatschappelijke carrière bij het economisch instituut van de Academie van Wetenschappen in Praag. In 1970 was hij een van de slachtoffers van de politieke zuiveringen die volgden op de Praagse lente. Hij kreeg een ondergeschikte functie bij een filiaal van de Tsjechische staatsbank. In 1987 haalde vice-premier Komarek hem naar het instituut voor economische prognose van de Academie van Wetenschappen. In die functie maakte hij vele reizen naar het buitenland.

In december 1989 vormde de toenmalige premier, Marián Calfa, voor het eerst sinds 1948 een regering met niet-communisten. De partijloze Klaus werd tot minister van financiën benoemd. In die functie wist de autoritaire en zeer zelfverzekerde Klaus zich te ontwikkelen tot de representant bij uitstek van rechts. Zijn tegenstanders noemen hem arrogant. Het is nu niet meer de tijd voor sociale experimenten, aldus Klaus begin dit jaar. “We leefden meer dan veertig jaar onder een zeer, zeer ongelukkig sociaal experiment. Daarom willen we nu absoluut geen experimenten meer.”

De nu 50-jarige Klaus staat bekend als een uiterst slimme en pragmatische onderhandelaar. Hij zal nu al zijn inventiviteit nodig hebben om de besprekingen die bepalend zullen zijn voor de toekomst van het land tot een voor hem bevredigend einde te brengen.