Saté en muziek verdringen poëzie

Poetry Park. 7 juni in het Park aan de voet van de Euromast, Rotterdam.

Hoeveel bezoekers van Poetry Park zouden afgelopen zondag met poëzie in aanraking zijn gekomen? Volgens de organisatie hebben dit jaar 80.000 mensen een bezoek gebracht aan de manifestatie in het Park bij de Euromast. Maar als duizend van hen ook werkelijk poëzie hebben gehoord is het waarschijnlijk veel. De nevenactiviteiten lijken de poëzie in de loop van de vijftien jaar dat het festival bestaat volledig te hebben verdrongen. Vrijwel alle aandacht van het publiek gaat nu uit naar de koopwaar die in de vele tientallen tentjes wordt aangeboden. Er wordt druk gehandeld in kokosnoten, snuisterijen en kleding. Een discotheek laat zijn platen schallen en houtskoolgeuren lokken de bezoeker naar sardines of saté.

De poëzie is een randverschijnsel geworden. In de programmakrant wordt het festival nog aangeprezen met de leus "meer dan poëzie'. Maar "meer park dan poetry' zou beter zijn. De enige plaats waar behoorlijke poëzie wordt voorgelezen is een donkere circustent, heel symbolisch weggestopt in de meest noordelijke uithoek van het Park. Hier treden in de loop van de dag twaalf dichters uit verschillende continenten op, al worden ook zij weer afgewisseld door muziek, veel muziek.

De meeste indruk in het poëzieprogramma maakt de Antilliaanse schrijver Frank Martinus Arion. Hij begint zijn optreden met het gedicht 'In de Wolken', opgedragen aan zijn vrienden die precies drie jaar geleden in een vliegtuigongeluk omkwamen. Het lange proza-gedicht is, zo vertelt Arion, tijdens vele lange vliegreizen ontstaan. Het stelt het vliegen voor als een product van de liefde. Als er op aarde niet door 10.000 mensen aan het vliegtuig wordt gedacht, verongelukt het. De verkeersleiders, de technici, het grondpersoneel, de commissarissen van de luchtvaartmaatschappij, zij allen maken dat het toestel in de lucht blijft.

Poetry Park is een gezellige aangelegenheid. Er is veel ongedwongen plezier. Uit alle hoeken van het park klinken exotische ritmes en de kwaliteit van het voedsel en de drank is over het algemeen hoog. Het festival heeft ook een duidelijke functie. Rotterdam heeft de laatste jaren veel nieuwe inwoners gekregen uit alle delen van de wereld en het is mooi dat zij één dag per jaar over het Park kunnen beschikken.

Dat neemt niet weg dat de formule zoals die nu bestaat, slecht voldoet. Het ergste is dat de poëzie waar het ooit allemaal om begonnen was, vrijwel overbodig is geworden. Bij het dichtersprogramma, ook bij de meest ernstige onderdelen, overheerst nu een hinderlijke ongedwongenheid. Na een gedicht van een serieuze Turkse dichter zegt de tolk: “jammer dat we hier geen vertaling van krijgen, het is van zijn beste gedichten, maar dat geeft niet, geen probleem!”

Geen probleem, dat is het sleutelwoord van het huidige Poetry Park. Je vraagt je af wat Poetry International, de oorspronkelijke initiatiefnemer van de manifestatie, van een dergelijke ontwikkeling vindt. Zou de naam "Poetry Park' die zij bedachten niet auteursrechtelijk beschermd zijn? Waarom voortaan niet gesproken van "Saté Park', of gewoon "Park'?