Kohl: zonder "Maastricht' keert tijd van getwist terug

BONN, 9 JUNI. Vlak voor zijn vertrek, zaterdag, naar de wereldmilieutop in Rio de Janeiro heeft kanselier Helmut Kohl tamelijk zwaar geschut uitgerold om te waarschuwen voor vertraging van de politieke en monetaire integratie in de Europese Gemeenschap. De afspraken van de EG-top in Maastricht mogen door de Deense bevolking dan zijn afgewezen, ze moeten toch, en ook tijdig, worden uitgevoerd door de andere elf EG-leden. “Wie voor vrede en vrijheid in Europa is, wie sociaal evenwicht en sociale zekerheid in Europa wenst, wie van nationale grenzen afwil en lering trekt uit de geschiedenis, moet nu zeggen: we maken de Europese Unie”, waarschuwt de Duitse kanselier.

In een vraaggesprek voor de radio en een gesprek van twee pagina's met het blad Welt am Sonntag herinnert Kohl eraan dat de Europese buren twee jaar geleden - “ik wil het eerlijk zeggen” - de Duitse eenwording nauwelijks wensten. “Nu is de Duitse eenheid een feit, en gaat de angst door Europa. Mijn stelling is: als we de Duitse eenheid en de Europese eenwording niet met elkaar verbinden, als mislukt wat we ons in Maastricht hebben voorgenomen, en we in het laatste decennium van deze kwalijke eeuw de Europese Unie niet verwerkelijken, zullen we weer terugvallen tot nationalistische twisten.”

Kohl acht een speciale EG-top over "Maastricht' “absoluut onnodig” en zelfs ongewenst omdat zoiets zou kunnen worden uitgelegd “als signaal dat we door twijfels zijn overvallen”. Bovendien is er over een paar weken toch al een normale top in Lissabon voorzien. Daar zal hij, zoals hij vrijdag al met de Britse premier, John Major, in Bonn overeenkwam, voorstellen om de onderhandelingen over uitbreiding van de Gemeenschap met landen als Finland, Oostenrijk, Zwitserland en Zweden - “als zij dat willen” - te versnellen.

“Het tempo moet niet vertraagd, maar nu juist geforceerd worden. (..) Het antwoord op het Deense referendum moet zijn: de trein mag niet stoppen, we moeten doorrijden. De politieke en economische eenwording van Europa dient het antwoord te zijn op de uitdagingen van deze eeuw. Aan het eind van deze eeuw moeten broederoorlogen onmogelijk gemaakt zijn. Wat de Denen betreft: hun besluit moeten we respecteren, zo betreurenswaardig als het is, maar ik zie geen kans dat we nu opnieuw gaan onderhandelen. Want, ronduit gezegd, als we die zak weer opendoen zal het nauwelijks mogelijk zijn hem op korte termijn weer dicht te krijgen”, meent Kohl.

De onzekerheid en de Politikverdrossenheit van vele Europese kiezers, en ook hun aversie jegens de ondoorzichtige EG-machinerie, zijn volgens Kohl mede toe te schrijven aan de snelle veranderingen in Europa van de afgelopen jaren. De samenbindende werking van de Oost-West-tegenstelling is bijvoorbeeld verdwenen. Van een EG-crisis na het Deense referendum wil Kohl niet weten. “We waren het er vóór Maastricht al over eens dat de ontwikkeling in sommige landen moeilijk zou worden. Maar de basisidee blijft absoluut juist. De Europese volken naderen elkaar, we hebben alle redenen om Europa te verenigen, de Duitsers nog meer dan anderen.” In een referendum over de verdragen van Maastricht, zoals hier en daar bepleit in de SPD, ziet de kanselier “helemaal niets”. De top van de SPD is dat trouwens met hem eens.

Kohl vertrouwt erop dat het zal lukken om een regeling te vinden voor de verhouding tussen de Duitse deelstaten en de politiek geïntegreerde Europese Gemeenschap. Hij denkt dat het mogelijk zal zijn om, zoals de SPD en een meerderheid van de CDU/CSU wensen, de deelstaten via de Bondsraad een beslissende stem te geven aangaande onder meer de Europese politiek op het gebied van buitenlands beleid, sociale zaken, verkeer en justitie. Minister Klaus Kinkel (FDP, buitenlandse zaken) en zijn partij hebben daarmee grote moeite, zij willen de eindbeslissingen wat dit betreft geheel aan de regering in Bonn laten.

De kanselier zegt overigens niet nerveus te zijn over de minimale populariteit die zijn coalitie nu heeft. Hij wil in 1994 wéér CDU-lijsttrekker zijn voor de Bondsdagverkiezingen - dann will ich es noch einmal ganz genau wissen - en verwacht dat het economisch herstel in Oost-Duitsland tegen die tijd ook al zó zichtbaar zal zijn dat hij die verkiezingen zal winnen.