Deens referendum

In het hoofdartikel "Deens defect' (NRC Handelsblad, 3 juni) wordt over de uitslag van het Deens referendum over de Europese Unie gesteld dat: “nog geen vijftigduizend Denen het Verenigd Europa in een crisis hebben gestort”.

Die uitspraak toont een gebrek aan inzicht in de werking van een referendum. Meer dan de helft van de Deense kiezers heeft tegen de Europese Unie gestemd, niet slechts vijftigduizend.

Als de uitslag omgekeerd was geweest, had de commentator niet geschreven: “Nog geen vijftigduizend Denen hebben hun land in een Europese Unie gestort”, maar eerder: “Ook in Denemarken kan een Verenigd Europa rekenen op de steun van een meerderheid van de bevolking.”

In de hoofden van de voorstanders van de Europese Unie was de EU vóór de uitslag van het referendum al een voldongen feit. Dat geeft te denken over hun houding ten aanzien van democratie. Hoeveel andere voldongen feiten zouden zij ons nog willen presenteren, mocht de EU een feit worden?

Ik ben banger voor het verlies van het laatste restje democratische controle op de grote plannen van onze beleidsmakers, en voor de achteloosheid waarmee ze omspringen met het kwetsbare en kleine, dan voor iets minder snel groeiende handelsstromen, iets minder gecentraliseerd protectionisme tegen concurrentie van buiten en iets minder grote samenballing van de toch al buitenproportionele Europese macht.

In Denemarken kwam er een groot verschil aan het licht tussen de wensen van de parlementariërs (80 procent pro-EU) en die van de bevolking. Het is goed mogelijk dat er in Nederland ook een dergelijk verschil bestaat. De enige manier om daarover uitsluitsel te krijgen, is ook hier een referendum te houden.