Oranje ontwaakt uit roes door duel tegen Fransen

LENS, 6 JUNI. Na betrekkelijk aanvallende tegenstanders te hebben ontmoet in Oostenrijk en Wales werd het Nederlands voetbalelftal gisteravond in de generale repetitie voor het Europees kampioenschap geconfronteerd met een strategie die de ploeg aanmerkelijk minder goed ligt. Frankrijk stelde zich tegen Oranje op als een taaie counterploeg en dat zou ook wel eens de trend kunnen worden van de komende titelstrijd in Zweden.

Daarmee ontwaakte het Nederlands elftal uit de roes van de nagenoeg vlekkeloos verlopen voorbereiding en kreeg het te maken met de sombere realiteit van het hedendaagse internationale voetbal. Het gelijke spel (1-1) was een acceptabel resultaat, de manco's die het team vertoonde bij het bestrijden van de tegenstander baarden een week voor het eerste duel op het EK wél enige zorgen.

Michel Platini, de bondscoach van de Fransen, had een aardig trucje bedacht om, defensief spelend, Nederland toch enigszins onder druk te houden. Hij posteerde Pascal Vahirua op de linkerflank als derde spits naast Eric Cantona en Jean-Pierre Papin. De rest van het elftal vormde echter een hecht cordon rondom het eigen strafschopgebied. Het gevolg was dat middenvelder Jan Wouters, die later uitviel met een volgens zijn zeggen niet ernstige enkelblessure, gedwongen werd de rol van voorstopper op zich te nemen. En dat Ronald Koeman nauwelijks aan aanvallen toekwam.

Hierdoor werd de achilleshiel van Oranje, het trage centrum, nog eens blootgelegd. Michels wijkt met het huidige Nederlands elftal in defensief opzicht weinig af van het WK van '90. De zwakke plekken van toen zijn door de tand des tijds alleen maar zwakker geworden. In '88 bleef Oranje op het EK overeind omdat Rijaard als voorstopper niet te kloppen bleek. Maar de Milanees, die gisteravond overigens met een lichte liesblessure op de tribune zat van het Stade Félix Bollaert in Lens, bivakkeert tegenwoordig voornamelijk als rechtshalf op het middenveld. “Als een tegenstander op het EK weer met drie spitsen opereert, zal Frank ongetwijfeld weer in het centrum assisteren”, wist Jan Wouters echter te vertellen. “Dan had hij vanavond bijvoorbeeld Eric Cantona geschaduwd en was ik naar rechts uitgeweken. Met Rijaard heb je ook een goeie kopper achterin.”

Michels maakt zich evenmin zorgen over zijn kwetsbare centrum. Hij wil dit onderwerp niet meer aanroeren. “Het is een oud thema dat steeds weer aangehaald wordt. Ik heb hier geen gebrek aan snelheid bij mijn centrumverdedigers geconstateerd. Jan Wouters heeft het in verdedigend opzicht goed gedaan. Alleen bij de tegentreffer van Papin werd een fout gemaakt (door Van Tiggelen, red). Je moet kijken waar de problemen werkelijk ontstaan: op het middenveld waar balverlies wordt geleden.” Michels wees er bovendien op dat tijdens het EK weinig tegenstanders zich zo listig zullen opstellen als de Fransen. “Niet alle teams beschikken over drie spitsen. Bovendien wordt er veel gevergd van de middenvelders. Frankrijk heeft toevallig spelers in huis die deze strategie aankunnen.”

Ofschoon Michels liet doorschemeren dat hij de komende week nog eens goed wil nadenken over mogelijke verschuivingen, lijkt de EK-formatie toch grotendeels vast te staan. Achterin valt Danny Blind af en krijgen Van Aerle, Koeman en Van Tiggelen de voorkeur. Op het middenveld lijken Rijkaard, Bergkamp, Wouters en Witschge ook zeker van hun plaats. Aron Winter maakte gisteravond geen sterke indruk. Zijn aanwezigheid is echter niet noodzakelijk als Rijkaard en/of Wouters kunnen spelen. Witschge imponeerde in verdedigend opzicht evenmin, maar voor hem is er geen alternatief. Voorin blijft Michels ongetwijfeld vasthouden aan Gullit, Van Basten en Roy. Laatsgenoemde startte gisteravond gedreven, scoorde ook de gelijkmaker na een briljante actie van Van Basten, maar ging naarmate de wedstrijd vorderde steeds meer slordigheidjes vertonen.

Het Nederlands elftal kent een week voor de eerste EK-confrontatie tegen Schotland ook nog een zorgenkind in Dennis Bergkamp. De schaduwspits voelt zich volledig hersteld van de virusinfectie die hem velde rondom de tweede UEFA-cupfinale tegen Torino, maar zijn inbreng in Oranje blijft minimaal. Bergkamp mist natuurlijk zijn aangever Wim Jonk die hem bij Ajax op allerlei mogelijke manieren de vrije ruimte instuurt. “De aandacht van bijvoorbeeld Wouters en Koeman is meer gericht op Van Basten”, constateert hij bovendien. “Ik ben vanavond toch verschillende keren diep gegaan. Niet één keer werd ik aangespeeld. Het is vreemd voetballen als je ineens wordt overgeslagen, terwijl bij Ajax heel veel toch om mijn aanwezigheid draait. Ik zal er aan moeten wennen. Ik moet in het Nederlands elftal voorzichtiger spelen. De risico's die Ajax zich doorgaans kan veroorloven, zijn op het EK uit den boze.”