Illegaal 'makkelijke prooi' voor misdaad; Officier van justitie verbaasd over simpele vervalsing paspoorten

DEN HAAG, 6 JUNI. Vreemdelingen die op illegale wijze aan een Nederlandse verblijfsvergunning proberen te komen, lopen gevaar in handen te vallen van criminele organisaties. Dit zegt een woordvoerder van het ministerie van justitie naar aanleiding van een analyse van recente gevallen.

“Mensen steken zich in de schulden om illegaal aan verblijfspapieren te komen. Wanneer zij niet in staat zijn aangegane verplichtingen te voldoen, wordt hen bijvoorbeeld gevraagd een keer verdovende middelen te vervoeren”, aldus de woordvoerder. “Daarmee kunnen zij de schuld aan de leveranciers van de gestolen of vervalste documenten vereffenen. Hebben zij daar eenmaal aan meegedaan, dan raken zij soms volledig in de macht van criminelen.”

Dergelijke tendensen worden op Justitie vaker waargenomen, sinds vorig jaar mei bij de directie vreemdelingenzaken een apart bureau is opgericht dat zich richt op zaken waarbij gerommeld wordt met verblijfsdocumenten of -regelingen. Het Bureau Bijzondere Zaken wordt bemand door zes mensen, gespecialiseerd in opsporingsonderzoeken die vreemdelingen betreffen. Het bureau inventariseert alle gevallen waarbij in de strafrechtelijke sfeer de regels van de Vreemdelingenwet worden overtreden.

Het bureau stuitte bijvoorbeeld op een netwerk van Syrisch-orthodoxe drugshandelaren en mensensmokkelaars. De Almelose officier van justitie, mr. E.T. Wesselius, die deze zaak heeft behandeld, bepleit op grond van zijn bevindingen zo spoedig mogelijk een fraudebestendig reisdocument uit te geven.

Tijdens een onderzoek naar handel in vuurwapens en verdovende middelen dat vanuit Almelo werd gecoördineerd, bleek dat een aantal verdachten zich ook bezighield met de handel in reisdocumenten. Er werden mensen uit het Midden-Oosten naar Nederland gehaald, voorzien van valse identiteitspapieren. Wegens de omvang van deze mensensmokkel werd besloten een regionaal rechercheteam op te zetten.

Volgens Wesselius was sprake van een omvangrijke organisatie van Syrisch-orthodoxe christenen met vertakkingen in Nederland, Duitsland en België. De mensen kwamen samen in een hotel in de Jordaanse hoofdstad Amman. Op de Belgische ambassade in Amman kregen de reizigers een Benelux-visum. In het hotel organiseerde een reisbureau, Rainbow Travel, tegen betaling van circa vierduizend gulden voor een volwassene de reis naar Nederland. Van Amman vlogen zij naar Zaventhem. Na daar valse identiteitspapieren te hebben gekocht, vroegen de reizigers asiel aan in Nederland of reisden verder naar Scandinavië, Duitsland, Canada en Amerika. In een jaar tijd werden op deze wijze circa duizend mensen naar Nederland gebracht. Een aantal van hen is inmiddels genaturaliseerd.

Het is niet strafbaar op deze wijze mensen te vervoeren, maar uit het justitiële onderzoek bleek volgens Wesselius ook dat de "legale' mensensmokkel onlosmakelijk verbonden is met vervalsen, helen, stelen, steunfraude en cocaïne- en heroïnehandel. Hij spreekt zijn verbazing uit over het grote gemak waarmee paspoorten konden worden vervalst. De middelen waarvan de groep zich bediende lagen volgens hem op het niveau van "scheermes en vlakgom'. “Op een achternamiddag kunnen wij dat ook”.

Vervalsers maken volgens Wesselius ook vaak gebruik van blanco ducomenten die van inbraak uit gemeentehuizen afkomstig zijn en van documenten die mensen bereid zijn te verkopen. Het regio-team trof bij de verdachten vooral gestolen en vervalste documenten aan. Volgens het ministerie van binnenlandse zaken zijn alleen al aan blanco rode paspoorten vanaf 1990, circa tweeduizend exemplaren gestolen.

Niet altijd belanden de mensen die vervalste documenten kopen of langs oneigenlijke weg aan een verblijfsvergunning willen komen in de criminaliteit. In Den Haag werden vorig jaar ruim tweehonderd mensen de dupe van een landgenoot die hen beloofde voor veel geld verblijfsvergunningen te zullen regelen. In deze zogeheten "Visnhu-affaire', naar de naam van het reisbureau van waaruit gehandeld werd, raakten vooral Hindoestaanse Surinamers duizenden guldens kwijt.

De raadsman van een van de verdachten bestempelt de gedupeerden als "mededaders'. “Als mijn client de steler zou zijn, dan zijn de gedupeerden helers”, aldus de advocaat. De andere verdachte in deze zaak had al eerder een groep illegaal in Nederland verblijvende Chinezen - tegen betaling van forse geldbedragen - verblijfspapieren beloofd.

Voor het vermoeden dat in de Vishnu-affaire ook Nederlandse ambtenaren betrokken waren, zijn vooralsnog geen aanwijzingen gevonden. Dat druk wordt uitgeoefend op ambtenaren staat buiten kijf. Iemand van de Haagse Vreemdelingendienst werd, in een andere zaak, geschorst na het aannemen van steekpenningen. De rijksrecherche onderzoekt de betrokkenheid van een medewerker van de vreemdelingendienst in Soest bij de verkoop van verblijfsdocumenten. Het gaat hier om honderden verblijfsvergunningen. “Dat deze zaken nu aan het licht komen betekent niet dat zij vroeger niet speelden”, aldus de woordvoerder van Justitie “we zoeken er alleen nu gericht naar.”