Vrijdag 5; Kunstkaf

“Een beurs met Hofzuckerbäckereien wordt al gauw net zo saai als een beurs met louter snackbars”, schrijven twee Amsterdamse galeriehouders, Adriaan van der Have (Torch) en Gert Meijering (Witzenhausen Meijerink) in een pamflet dat op hun stand in de KunstRai ligt.

Tot en met 8 juni wordt in de Rai in Amsterdam de jaarlijkse Nederlandse beurs voor hedendaagse kunst gehouden, en nu was het de bedoeling van deze manifestatie een beurs van louter culturele Hofzuckerbäckereien te maken. Van der Have en Meijering zijn voor een pluriformere aanpak, en willen wat "patat bij de wijn'.

Zo niet het KunstRai-bestuur. “We willen een innovatieve, exclusieve beurs maken. Dat moet wel, anders maak je geen naam tussen al die andere al maar groter wordende kunstbeurzen in Europa,” zei de nieuwe KunstRai directeur Erik P. Hermida (33) in deze krant. Slechts galeries die "vooruitstrevende avantgarde' brachten, kwamen nog in aanmerking voor deelname.

De halsoverkop ingezette selectieprocedure voor de KunstRai staat in schril contrast met het hoge kwaliteitspeil waarnaar gestreefd werd. Pas eind januari kregen zo'n twintig galeries die vorig jaar - en soms al jaren - deelnamen aan de beurs, een briefje dat ze niet uitgenodigd zouden worden omdat ze niet aan de nieuwe kwaliteitseisen voldeden. Wat die nieuwe eisen waren, werd er niet bij vermeld, wel dat een adviescommissie van "vooraanstaande galeriehouders en connaisseurs' ze had gewogen en te licht bevonden.

Zeven afgewezen galeriehouders schreven een open brief aan Hermida, dat dit niet een erg kiese manier van selecteren was. Omdat de adviserende galeriehouders allen deelnemers zijn van de beurs, en omdat een groot deel van de geweigerde galeries wel degelijk voldeden aan de - op navraag bekend geworden - eisen, bij voorbeeld dat de galeries jonge, vernieuwende kunstenaars moesten brengen en niet alleen maar gevestigde namen. Hermida hield voet bij stuk: het kaf moest van het koren gescheiden. Geen gevestigde namen, geen kunsthandel, dus geen Cobra of post-Cobra, want, aldus Hermida: “Anders kun je net zo goed Anton Pieck erin gooien om kopers te trekken.”

Je loopt na zo'n affaire toch gespitst op "kaf' over de beurs. En warempel, naast allerlei jonge kunstenaars duiken overal gevestigde namen op, zoals Armando, Lucebert, Westerik en Warhol. In iedere galeriehouder schuilt blijkbaar toch ook een beetje een kunsthandelaar. En dat was nu net een van de argumenten van de geweigerden. Hun gelijk is op de KunstRai te zien. Hopelijk vindt het KunstRai-bestuur volgend jaar een betere manier om te selecteren.

Bij de opening van de KunstRai vorig jaar stelde minister d'Ancona de vraag: “Willen we een artistieke gebeurtenis, met een blik op de hedendaagse kunst uit Nederland en de omringende landen, of willen we een echte beurs, waar veel geld verdiend wordt?” Op dat moment dreigde een aantal belangrijke galeries met een boycot van de beurs, omdat ze het kwaliteitspeil te veel vonden zakken. Het werd te veel een "echte beurs'. De directeur van de KunstRai 91, Jaap Witzenhausen (ja, van de bovengenoemde galerie), uitte kritiek op het peil van sommige deelnemers, en moest verdwijnen.