"Kunstenplan leidt tot verval monumenten'

DEN HAAG, 5 JUNI. Terwijl gistermiddag de "noodklokken' van enige honderden Nederlandse kerktorens werden geluid, deden organisaties op het gebied van cultuurbehoud, monumentenzorg en restauratie een hartstochtelijk beroep op de Tweede Kamer om de voorgenomen bezuinigingen van minister d'Ancona (WVC) op dit gebied af te stemmen. De organisaties deden dat op de tweede dag van een hoorzitting over het kunst- en cultuurbeleid van de minister, die op veel beleidsterreinen meer wil doen met minder geld.

De Raad voor het Cultuurbeheer hekelde die opstelling: mooie woorden over het behoud van het cultureel erfgoed, maar het monumentenbudget, dat tien jaar geleden nog 180 miljoen was, gaat nu van 150 miljoen naar nog geen 100 miljoen in 1996. De Raad noemde die teruggang onaanvaardbaar en constateerde dat van de beloofde 40 miljoen extra, niets meer is terug te vinden.

Namens de stichting Nationaal Restauratiefonds vroeg voorzitter mr. Pieter van Vollenhoven om een jaar uitstel van de bezuinigingen om intussen de resultaten van een evaluatie van de gedecentraliseerde monumentenzorg af te wachten. Han Lammers, commissaris van de Koningin in Flevoland en voorzitter van een contactcommissie van 350 verenigingen voor monumentenbescherming, zei dat veel hoogstnoodzakelijke restauraties nu al niet totstandkomen en vreest dat veel waardevolle monumenten verloren zullen gaan. Hij betichtte de overheid op dit gebied van “onbetrouwbaarheid”.

De Raad voor het Cultuurbeheer zei ook niets te voelen voor de door de minister voorgestelde fusie met de Raad voor de Kunst omdat er - behalve waar het gaat om musea voor moderne kunst - geen enkele overlapping van de beleidsterreinen bestaat. De Stichting voor de Nederlandse Archeologie pleitte voor een speciale wet op de archeologie die bepaalt dat niets van wat er gevonden wordt, mag worden weggegooid, omdat al zoveel verloren gaat door bulldozer en slopershamer.

De Nederlandse Museumvereniging wil een verhoging van de aankoopbudgetten en vroeg de Kamer iets te doen aan de successierechten die musea over schenkingen moeten betalen. De mededeling dat het - in ieder geval bij de rijksmusea - goed gaat bij registratie van het museumbezit zorgde voor veel opluchting bij de Kamercommissie voor cultuur. Het was het enige positieve dat de commissie in de tweedaagse hoorzitting vernam, want ook gisteren kwam weer een lange stoet van kleine en grote kunstinstellingen klagen over het voorgenomen beleid van de minister of over standpunten van de Raad voor de Kunst.

Vertegenwoordigers van diverse filminstellingen deden een beroep op de Kamer de minister te steunen in haar voornemen de filmkunst meer geld te geven en niet in te gaan op de veel kariger adviezen van de Raad voor de Kunst. Kamerleden van CDA en PvdA lieten blijken voorstander te zijn van een grotere financiële samenwerking met de tv. Ook volgens de filminstellingen is daar veel verbetering mogelijk, al blijft het een probleem waar een co-produktie het eerst te zien zal zijn: in de bioscoop of op de tv.