De kortzichtige aanpak van de Haagse stedebouw; "Prix de P...' voor een kozijn

Er is één verschijnsel dat onevenredig veel bijdraagt aan het verknoeien van het Nederlandse straatbeeld: het kunststoffen kozijn. Het is goedkoop, snel te plaatsen en makkelijk in onderhoud, maar ook lomp en lelijk. Omdat dit detail zich “als een virus door de stad verspreidt en daarmee stedebouwkundige dimensies krijgt”, is het deze week onderscheiden met de tweejaarlijkse Prix de P... van het Haagse Zeebelt Theater.

P... verwijst naar "paardenlul', een bouwkundige term voor een in de lengte doormidden geslagen baksteen. De bedoeling van de prijs is het belichten van “de schaduwzijden van de Haagse architectuur en stedebouw”.

“In de meeste gevallen kiest men niet voor kwaliteit, maar voor de goedkoopste oplossing”, zegt Eric Vreedenburgh, architect en bestuurslid van Zeebelt, “zonder rekening te houden met landschappelijke context of historische achtergrond. Een kortzichtige aanpak waarvoor iedere Hagenaar de rekening gepresenteerd krijgt. Juist de politiek zou als vertegenwoordiger van het collectieve belang hier stelling tegen moeten nemen.” Bij de uitreiking woensdagavond was dan ook de wethouder van volkshuisvesting uitgenodigd, de CDA'er Nico Dijkhuizen.

Zeebelt heeft behalve de Prix ook een aanmoedigingsprijs toegekend, als waarschuwing. Die is voor de Algemene Woningbouwvereniging die opdrachtgever is voor het Slachthuisterrein. Daar moesten architecten Erna van Sambeek en René van Veen zich houden aan het stedebouwkundige plan van Aldo Rossi, maar toen hun plan te duur dreigde te worden, werd de opdracht aan een ander gegund. De aanmoedigingsprijs bedraagt vijftig gulden, het bedrag dat nodig zou zijn om het plan Sambeek/Van Veen te realiseren. “Liever een maand lang architectuur dan een leven lang middelmaat”, aldus de jury.

Vreedenburgh heeft in samenwerking met Victor Freijser, architectuurhistoricus en secretaris van de Haagse Welstandscommissie, een lijst opgesteld van acht nominaties. Behalve de "winnende kozijnen' waren dat het stedebouwkundige plan aan de Duinlaan; de vervanging van de kerk op de Kranenburgerweg; de verbouwing van de Van Hovendorpstraat; het gebouw van de Engelse architect Neave Brown aan de Zwolsestraat; de uitbreiding van het Rode-Kruisziekenhuis aan de Sportlaan; en de kiosk tegenover het Danstheater.

De eerste Prix de P... is in 1990 toegekend aan een gebouw van Fred Temme van T & T Design (het ontwerpteam van projectontwikkelaar Multi Vastgoed) naast het Congresgebouw.

Foto's NRC Handelsblad / Leo van Velzen: Het flatgebouw in Den Haag zoals het was; De Prix de P.. 1992 voor de nieuwe kunststoffen kozijnen.