Peking staat onder scherpe controle politie

PEKING, 4 JUNI. Het Plein van de Hemelse Vrede en de universiteitswijk in de Chinese hoofdstad Peking waren vandaag, drie jaar na het neerslaan van de democratische beweging, in de greep van politie-patrouilles en groepen politie in burger met video-camera's.

Buitenlandse journalisten die op het plein waren om eventuele protesten vast te leggen, werden door de politie hardhandig toegetakeld. Een Japanse cameraman werd door een bende geheim agenten afgetuigd en zelfs nadat hij bewusteloos op de grond was gevallen bleven ze hem schoppen.

De wekelijkse persconferentie van de woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken stond vrijwel geheel in het teken van dit incident. Woordvoerder Wu Jianmin probeerde door het aanvoeren van nieuwe, tot dusver onbekende regels het politie-optreden te verdedigen. De doorgaans beleefde Japanners confronteerden hem met scherpe vragen, waardoor de woordvoerder zo opgewonden raakte dat de persconferentie voortijdig werd afgebroken.

Op het plein had uiteindelijk slechts één demonstratie plaats, opkomst: één man. De excentrieke "beroeps-dissident' Wang Wanxing, een veertiger, kondigde zijn protestdaad van tevoren aan, maar voordat hij zijn spandoek had ontvouwen werd hij al gearresteerd. Wang zit al sinds 1978 in het verdomhoekje. Hij schreef toen een brief aan de opvolger van Mao Zedong, Hua Guofeng, en zei dat zijn bewind niet deugde. Hij werd gearresteerd en kreeg 18 maanden cel.

Na zijn vrijlating was Hua Guofeng inmiddels onderuit gehaald door Deng Xiaoping en Wang eiste eerherstel. “Ik had toch gelijk”, was zijn motto. Sindsdien heeft hij tevergeefs voor zijn rehabilitatie gevochten en de laatste jaren doet hij dat door telefoontjes aan buitenlandse journalisten. De universiteitswijk was gisteravond hermetisch afgesloten voor autoverkeer. Auto's mochten niet verder dan op een uur loopafstand van de poorten van Beida, de meest actieve universiteit, rijden. “Werk in uitvoering”, zei de hoofdagent. Er naar toe wandelen mocht wel.

Op en rondom de campus was het muisstil. Een groep studenten die wegens de hitte op straat wandelde, zei dit jaar niet met flessen te zullen gooien - voorheen was dit een bekend protestgebaar tegen Deng Xiaoping, wiens voornamen hetzelfde klinken als de woorden "kleine fles'. “Deng is na zijn nieuwe hervormingsoffensief toch de minst kwaadaardige van de hele dictatoriale kliek”, aldus een student.

Het Chinese regime staat zich dezer dagen voor op stabiliteit en vooruitgang in het land. De mensen zouden de bloedige gebeurtenissen op het Plein van de Hemelse Vrede relativeren, maar de regering neemt zo veel preventieve maatregelen dat elke herdenking onmogelijk is. “De regering beweert dat het volk het bloedbad van 4 juni 1989 is vergeten. Daarom brengt zij overal troepen en politie in stelling om ons eraan te herinneren”, zegt een Chinese professor ironisch.