Ouderen hebben meer en langer last van jet lag

Oudere mensen ontwikkelen meer klachten bij een jet lag of het werken in ploegendienst dan jonge personen. Veel voorkomende symptomen zijn slapeloosheid 's nachts en slaperigheid overdag, vermoeidheid, maag- en darmproblemen, prikkelbaarheid en algemene lamlendigheid. Aangenomen werd dat een tragere aanpassing van de circadiaanse (24 uurs) ritmen in het lichaam van ouderen hiervoor de oorzaak vormden.

Deze verklaring is echter op losse schroeven komen te staan door een experiment dat uitgevoerd werd door een team van Amerikaanse slaaponderzoekers van het Institute for Chronobiology uit New York (Sleep, 15 (1)). Zij lieten zes jonge mannen tussen de 18 en 25 jaar en acht mannen in de leeftijd van 37 tot 52 jaar, twee weken in een appartement leven waar geen daglicht kon doordringen. In deze woning waren ook andere aanwijzigingen voor het verstrijken van de tijd verwijderd.

Gedurende de eerste zes dagen van het verblijf konden de proefpersonen hun natuurlijke dag- en nachtritme handhaven. De zevende nacht was echter van zeer korte duur, doordat de onderzoekers de proefpersonen zes uur eerder dan normaal wekten. Vervolgens leefden de proefpersonen nog acht dagen in het met zes uur vervroegde dag-nacht ritme.

Het blijkt dat het natuurlijke circadiaanse ritme van de proefpersonen zich in deze acht dagen niet volledig kan herstellen. De grootte van de temperatuurwisselingen in lichaam blijven kleiner dan normaal en dit geldt in gelijke mate voor de oudere en de jongere proefpersonen. Ook de timing van temperatuurminima is bij de jonge proefpersonen nog niet volledig aangepast, terwijl de timing bij de oudere proefpersonen sterk variabel is. De biologische klok is in beide groepen evenzeer ontregeld.

De ouderen hadden desondanks meer last van de kunstmatig gecreëerde jet lag. De oorzaak hiervoor is dat zij minder in staat blijken te slapen in een abnormale fase van het circadiaanse ritme. Zij zijn daardoor minder in staat het in de zevende nacht opgelopen slaaptekort goed te maken. Een jet lag lijkt dus veroorzaakt te worden door een combinatie van een ontregelde biologische klok en een eenvoudig slaaptekort. De onderzoekers houden echter de mogelijkheid open dat de gevonden resultaten een gevolg zijn van de grootte en de richting van het gekozen tijdverschil.