Een schoolboek van oude kranten

Natuurkunde in de krant. Rob van Haren e.a. 156 blz., Meulenhoff Educatief 1992, ƒ 23,50. ISBN 90 280 3636 9

Er zijn romans, kinderboeken, tuin- en kookboeken, encyclopedieën, auto- en gewone biografieën en er zijn schoolboeken. Er zijn denk ik meer schoolboeken dan andere boeken gezamenlijk. Nooit staat er een recensie van een schoolboek in de krant.

Natuurlijk niet. Het is vakliteratuur aangeschaft als gereedschap op aanwijzing van de vakman, de leraar. Toch, de invloed van schoolboeken op onze naaste naasten, ons eigen gebroed, is groot. We zouden er vaker naar moeten kijken. Er zouden prijzen moeten zijn voor de beste auteurs.

"Natuurkunde in de krant' verdient om bovenvermelde reden een bespreking, maar er zijn er meer. Het boek illustreert nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs. Langzaam maar zeker ontdekt het voortgezet onderwijs de wereld om de school. Nog een reden: Het is voor een groot deel gebaseerd op artikelen uit deze krant.

Het boekje bevat artikelen over natuurkundige onderwerpen uit dagbladen, vragen en opdrachten gebaseerd op deze artikelen en, zoals gebruikelijk achterin, de antwoorden. Tenslotte zijn de artikelen, de opgaven zoals de schrijvers deze noemen, geordend naar schooltype (havo of vwo) en onderwerp.

Circa vijftig kranteartikelen zijn gebruikt. Hier zijn enkele voorbeelden.

"Geluidsniveau van walkmans (walkmen? RK) vaak hoger dan de industrienorm.'

"Zonnehuis' met als opdracht: "Hoeveel mag het zonnepaneel per vierkante meter kosten als het zich in 5 jaar terug moet betalen.'

"Uitkachelen met Newton' over treinen rijdend zonder aandrijving en met acht opdrachten waarbij: "Bereken met de gegevens uit het artikel het vermogen van de treinmotor'.

"De mossel als waakhond', waarin wordt beschreven hoe elektronische meting aan de mosselschelp informatie verschaft over de vervuilingsdraad van het zeewater.

Zo'n twintig maal wordt NRC Handelsblad als bron vermeld. Hier valt enige kritiek te vermelden. Redacteuren van dit blad ontstaken in woede toen zij bespeurden dat niet altijd de artikelen zijn toegeschreven aan de juiste auteur of zelfs de juiste krant. Soms zijn artikelen gekortwiekt, zoals bekend een schadelijke bezigheid, zonder dat dit vermeld wordt of uit lay-out blijkt.

"Natuurkunde in de krant' is een eindprodukt. Er in zijn gebundeld een aantal artikelen die eerder verschenen in "Exaktueel', een maandelijks periodiek. Het blad bevestigt, net als "Chemie Aktueel' over scheikunde in de krant, een onderwijstrend. Vooral in de exacte vakken van het voortgezet onderwijs wordt al een aantal jaren in toenemende mate aandacht besteed aan de wereld die de school omringt. Het leidde tot nieuwe examenprogramma's voor de exacte vakken, kerndoelen voor de basisvorming, die heel nadrukkelijk de buitenwereld bij de school betrekken en overmatig gebruik van het woord "context'. Het gebruik van de krant in de klas, bij maatschappijleer een oude traditie, is voor wat betreft de exacte vakken, een nuttige vondst.

De schrijvers kunnen helaas geen grote oplage tegemoet zien. Niet veel docenten zullen hun leerlingen verplichten naast het normale leerboek en een enkele bundel met oefenopgaven "Natuurkunde in de krant' aan te schaffen. Laten we hopen dat vele leraren een exemplaar kopen om te gebruiken als inspiratiebron bij het opstellen van proefwerken.

De boekhandelaar zal "Natuurkunde in de krant' niet in de etalages leggen, het is teveel schoolboek. Maar een liefhebbende tante doet haar zestien jaar wordende neefje er vast een pedagogisch didactisch verantwoord plezier mee.