Crisisberaad EG in Oslo; Denemarken: niet opnieuw onderhandelen

OSLO, 4 JUNI. Denemarken zal niet vragen om heropening van de onderhandelingen over het Verdrag van Maastricht, dat dinsdag in een referendum met een krappe meerderheid door de Deense bevolking werd verworpen.

De Deense minister van buitenlandse zaken, Uffe Ellermann-Jensen, heeft dat vanochtend in Oslo gezegd. De EG-ministers van buitenlandse zaken houden aan het eind van de dag crisisberaad over de consequenties van de uitkomst van het Deense referendum. Dat gebeurt in de marge van een bijeenkomst van de NAVO in Oslo.

Ellermann-Jensen verwacht niet dat vanavond al een oplossing zal worden gevonden voor het Deense probleem. “We zullen ons zorgvuldig moeten beraden en daarvoor hebben we nog enkele maanden de tijd. Per slot van rekening hoeven we ons uiteindelijke antwoord pas aan het eind van het jaar te geven.” "Maastricht' moet volgens plan op 1 januari volgend jaar in werking treden.

Inmiddels lijkt duidelijk te worden op welke manier de EG-lidstaten het Deense probleem denken in te kapselen zonder dat ingrijpende schade wordt berokkend aan het Europese voortgangsproces zoals dat in het Verdrag van Maastricht is voorzien. Het komt er op neer dat ze het proces van ratificatie van het verdrag in de verschillende lidstaten willen laten doorgaan, om de Denen dan aan het eind van het jaar met een hopelijk eensgezind ja tegen Europa te kunnen confronteren. De Denen moeten dan de ultieme keuze maken.

Dat is althans de strategie zoals ambtenaren in Oslo die voor de meest waarschijnlijke houden, en zoals die gisteren ook in Brussel werd verdedigd door de Portugese minister van buitenlandse zaken, De Deus Pinheiro (momenteel voorzitter van de EG), en door voorzitter Delors van de Europese Commissie. Ze zeiden dat de elf overblijvende lidstaten gewoon doorgaan met "Maastricht'.

Binnen de EG groeit de ongerustheid over het effect dat de Deense uitslag kan hebben op de publieke opinie in de andere lidstaten. Diplomaten wijzen vooral op de kloof die mogelijk is gegroeid tussen Brussel, dat zoveel mogelijk haast zet achter de Europese integratie, en de gevoelens van de bevolking in de lidstaten. “Je zou eens moeten nadenken over de vraag of de Commissie niet te hard heeft gelopen. Het uitgangspunt van de Commissie is altijd geweest: je moet blijven fietsen, anders val je om. Maar je ziet nu wat daarvan komt”, aldus een ambtenaar.

Ook de Noorse minister van buitenlandse zaken, Thorvald Stoltenberg, wees gisteravond op dit aspect. Het Deense referendum wijst volgens hem op het gevaar dat de politici niet langer de mening van de bevolking vertolken. Stoltenberg vreest dat de uitkomst van het referendum de tegenstanders in zijn land van EG-lidmaatschap in de kaart zal spelen. Toch zal Noorwegen vasthouden aan het streven om in 1995 toe te treden tot de EG.