Japan: over vijf jaar "denkende' computer

TOKIO, 3 JUNI. Een computer die logisch kan "denken' en conclusies kan trekken, die kortom het menselijk brein nabootst? Zo'n zogeheten "Vijfde Generatie'-computer bestaat niet. Nog niet. Maar een tienjarig wetenschappelijk project in Japan, dat begon in 1982, onder leiding van het ministerie van internationale handel en industrie (Miti), heeft een compleet nieuwe computertaal opgeleverd, die de weg voor de computergeneratie vrijkmaakt.

Met deze taal kan de computer zelf uitdokteren hoe een complex probleem het beste kan worden gesplitst in hanteerbare delen om ze vervolgens simultaan te lijf te gaan om het probleem in zijn geheel op te lossen. “Het is de eerste machine in de wereld die dat kan”.

Dat zegt een hoge ambtenaar van het Miti. Tot nu toe gebeurt het zogenoemde parallel processing, waarmee een capaciteit kan worden bereikt die honderd keer sneller werkt dan bij de gangbare grootste computers, “met de hand”, aldus de Miti-ambtenaar, die overigens anoniem wil blijven.

Het project, waaraan onderzoekers deelnamen van universiteiten en ondernemingen, was puur wetenschappelijk, het behelsde fundamenteel onderzoek en geen commerciële toepassing, zo legt de Miti-ambtenaar uit. Het project, dat 54 miljard yen kostte (bijna 800 miljoen gulden) wordt momenteel geëvalueerd, maar nu al staat volgens vast dat de nieuwe computer die het project heeft opgeleverd voor parallel processing waarbij 1000 micro-processoren worden gebruikt, commercieel levensvatbaar is. “Dat is de conclusie van de evaluatiecommissie. De computer kan binnen vijf jaar op de markt worden gebracht.”

Met deze computer zet Japan de deur open voor de komst van "Vijfde Generatie'-computers, stelt David Whitten vast, een computeranalist van Prudential-Bache in Tokio. "Vijfde Generatie'-computers, die alom worden beschouwd als dé computertechnologie van de toekomst, kunnen onder meer een belangrijke rol spelen op het gebied van biotechnologie, omdat ze in staat worden geacht genen-samenstellingen te vergelijken.

Minister Kozo Watanabe van het Miti kondigde begin deze week aan dat Japan de resultaten van het project kosteloos ter beschikkking zal stellen aan de wereld. Tot nu toe gaf Japan alleen kennis tegen betaling vrij, en dan nog maar mondjesmaat. Dit gebaar moet kritiek van Amerika voorkomen dat Japan alleen maar profiteert van fundamenteel onderzoek in andere landen.

Volgens de ambtenaar van het Miti heeft Japan op het gebied van parallel processing “nog een paar problemen” te overwinnen. Een geruchtmakend bericht gisteren in de Washington Post als zou het project op een mislukking zijn uitgelopen, spreekt hij krachtig tegen. “De resultaten zijn zeer goed, dat blijkt wel uit de 60 commentaren die we tot nu toe hebben binnengekregen van wetenschappelijke onderzoekers uit de hele wereld, de meeste uit Amerika en Europa.” Dat het onderzoeksproject geen commercieel resultaat heeft opgeleverd doet volgens de man van Miti geen afbreuk aan het succes van het tienjarige programma. Door sommige Amerikaanse computerexperts is schamper gereageerd op de het Miti-programma dat destijds met veel fanfare werd gepresenteerd. De Amerikanen hekelen het geringe commerciële succes van het programma maar erkennen dat er wel enkele technologische doorbraken zijn behaald.