Zal Reve ooit een plot van Jan de Hartog gebruiken?

Favoriete schrijvers, Ned. 2, 22.51-23.24u.

Het grootste bezwaar dat men zou kunnen hebben tegen de VARA-reeks Favoriete schrijvers - dat tussen schrijvers een verband wordt gesuggereerd dat niet echt bestaat - gaat in elk geval vanavond niet op. Max van Rooy, één van de twee makers van de serie, publiceerde al in 1975 in Hollands Diep over de warme gevoelens die Jan de Hartog en Gerard Reve voor elkander koesteren. En hoewel ze elkaar in geen tien jaar meer hadden gezien, nemen de beide volksschrijvers voor de camera enthousiast de draad weer op. Voor zover het nog nodig was, wordt het door oude foto's bewezen: deze mannen kennen en respecteren elkaar. Het is, zegt De Hartog, “een vriendschap uit wederzijdse appreciatie. Je ziet in elkaar vooral het aspect dat je zelf mist.”

De tweede aflevering begint als de eerste: men ziet de twee hoofdpersonen los van elkaar, elk op eigen wijze doende met de parafernalia van het vak, terwijl door tussentitels en uitspraken van fans wordt aangeduid hoe de heren er voorstaan. De Hartog verkocht bij elkaar zo'n tien miljoen boeken, Reve komt op een half miljoen. Maar wat misschien nog belangrijker is, voegt Reve eraan toe: zijn kompaan heeft minstens met één boek (Het ziekenhuis) een eind kunnen maken aan wantoestanden. En dat is, concludeert de auteur op zijn typerende wijze, andere koffie dan thee.

Aandachtig registreert de camera het hartverwarmende gesprek tussen de twee, ten huize van Reve. Al snel komt er een daverende literaire onthulling op tafel: toen Reve enige tijd geleden vast kwam te zitten met zijn nieuwe roman, heeft De Hartog hem schriftelijk een plot-suggestie gedaan. Genoeglijk keuvelen de heren nog wat over de noodzaak (De Hartog) of de overbodigheid (Reve) van een plot, maar intussen blijft levensgroot de vervolgvraag hangen: zal er ooit een Reve-boek verschijnen met een plot van Jan de Hartog?

De meerwaarde van de enigszins fragmentarisch vertoonde ontmoeting wordt intussen vooral duidelijk, als Reve zich gedwongen ziet zijn inktzwarte levensvisie tegenover de aartsoptimist De Hartog te verdedigen. Reve, op de televisie zelden of nooit tegengesproken, moet plots alle zeilen bijzetten om overeind te blijven. Er rest hem tenslotte nog slechts één uitwijkmiddel: een handje pinda's.