Inspectie: onhoudbare situaties door tekort aan verpleeghuisbedden

DEN HAAG, 2 JUNI. Het tekort aan verpleeghuisbedden leidt tot onhoudbare situaties. Dat staat in het jaarverslag over 1991 van de geneeskundige inspectie voor de geestelijke volksgezondheid.

De inspectie haalt onder meer een citaat aan uit het verslag van de regionale inspectie Zuid-Holland/Zeeland: “Regelmatig werd de inspectie gebeld door mensen die geen raad meer weten met hun dementerend familielid of buur. Opvallend is, dat deze demente mensen in een ernstig verwaarloosde toestand verkeren, die gekenmerkt wordt door niet meer eten en drinken, onderkoeling, ongekleed zijn (soms zelfs op straat) en soms tweede- en derdegraads verbrandingen. Ondanks deze ernstige tekortkomingen in de thuissituatie gebeurt het dat algemene ziekenhuizen opname weigeren en verpleeghuizen geen bed beschikbaar hebben. Op deze wijze blijven onhoudbare situaties bestaan.”

Het College voor Ziekenhuisvoorzieningen adviseerde staatssecretaris Simons (volksgezondheid) vorige week het aantal verpleeghuisbedden tussen 1995 en 2000 met 14.000 uit te breiden. De extra capaciteit, die ongeveer 1,4 miljard gulden vergt, is nodig om de toenemende vergrijzing op te kunnen vangen en de wachttijden voor opname in een verpleeghuis voor psychogeriatrische patiënten terug te kunnen brengen van gemiddeld ruim vijf maanden tot ongeveer acht weken.

Het jaarverslag van de inspectie meldt verder dat het voortdurend tekort aan psychiaters in instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg op verschillende plaatsen onaanvaardbare gevolgen heeft. Volgens de inspectie worden uit arren moede basisartsen (artsen met een primaire medische opleiding) aangetrokken. Zij verrichten handelingen (stellen van diagnoses, het voorschrijven van medicijnen) die uitsluitend aan psychiaters voorbehouden moeten blijven. Een van de oorzaken van het tekort is de aanzuigende werking van de vrije praktijkvoering voor psychiaters, aldus de inspectie, “iets wat ongetwijfeld mede veroorzaakt wordt door de gunstige tariefstelling daar”.

Uit het jaarverslag blijkt tevens dat in de semimurale zorg (gezinsvervangende tehuizen en dagverblijven voor ouderen) soms nogal onzorgvuldig met geneesmiddelen wordt omgesprongen. In deze zorgvorm bestaat hier ook geen enkele regeling voor. Een regionale inspecteur trof in een van deze instellingen zelfs de medicijnen voor bewoners in een koektrommeltje aan. Inmiddels is een groot onderzoek naar het beheer van geneesmiddelen in deze instellingen begonnen.

“Ik denk niet dat er in Nederland nog plaats is voor nieuwe boekenwinkels, tenzij bestaande zaken worden overgenomen en heringericht,' zegt directeur J.C. Geleijnse van Bruna. Deze Houtense onderneming exploiteert in ons land 300 Bruna-winkels, koopt in voor nog eens zo'n 150 "contractverkooppunten', en heeft daarnaast 86 tijdschriftenwinkels onder de naam De Boekelier, een franchise-onderneming die in 1990 van uitgeverij VNU is overgenomen. Geleijnse zegt niet bang te zijn voor de concurrentie van Standaard, dat in aantallen winkels en omzet (80 miljoen gulden in 1991) veel kleiner is dan Bruna, dat "enkele honderden miljoenen' zegt om te zetten. “In de meeste verzorgingsgebieden zie je twee soorten winkels ontstaan: Bruna, en een assortimentboekhandel. Ik reken Standaard tot die laatste categorie.”