Commissie uit zware kritiek op opleiding theologie

ROTTERDAM, 2 JUNI. De theologische opleidingen aan de universiteiten gaan sombere tijden tegemoet. De belangstelling van de studenten is in de laatste tien jaar gehalveerd en daalt nog steeds. De opleidingen aan de meeste faculteiten vertonen nauwelijks samenhang en kennen ook geen behoorlijk omschreven eindtermen.

Dit constateert een onderzoekscommissie die in opdracht van de Vereniging van samenwerkende Nederlandse universiteiten (VSNU) de zeven universitaire theologische faculteiten doorlichtte. De visitatiecommissie heeft vanmiddag haar bevindingen aan haar opdrachtgever aangeboden.

De pogingen van de faculteiten om meer studenten te trekken, onder meer door het opzetten van nieuwe studierichtingen, hebben nauwelijks effect, constateert de commissie. De extra eerstejaars die zij daarmee trekken, kunnen het verlies bij de klassieke opleidingen niet compenseren. De commissie signaleert bovendien een forse "veroudering' onder de studenten: aan een aantal faculteiten is al meer dan de helft van de instroom 25 jaar of ouder.

Voor de nog geen 250 eerstejaarsstudenten, waarvan ruim de helft in Tilburg en Utrecht studeert, tellen de faculteiten ook te veel vakgroepen (ruim dertig), zo meent de commissie. Die versnippering leidt tot te veel bureaucratie en tot een te grote bestuurslast. Zij vindt dat het aantal vakgroepen drastisch omlaag moet.

Ondanks hun bureaucratische apparaten en de kleine studentenaantallen zijn de faculteiten niet in staat betrouwbare informatie over studentenaantallen, de studievoortgang en het rendement te leveren. Ook voert vrijwel geen van de faculteiten een weloverwogen beleid voor de bijna driehonderd personeelsleden.

De commissie vindt, voor zover zij dat op basis van het cijfermateriaal kan beoordelen, dat het rendement van de opleidingen veel te laag is en de studenten bovendien veel te lang doen over hun studie. Aan veel faculteiten is na acht jaar nog niet de helft afgestudeerd.

De propaedeuse in faculteiten vertoont het beeld van een lappendeken. Veel kleine vakken en soms te veel toetsen. Het advies van de Verkenningscommissie, die in 1989 onder meer de faculteiten bekeek, om minder tentamens uit te schrijven, is slechts door enkele faculteiten opgevolgd.