Kruistocht van Vaticaan tegen bevolkingspolitiek

ROME, 1 JUNI. Het Vaticaan is bezig met een diplomatieke campagne om te voorkomen dat op de milieuconferentie in Rio de Janeiro de bevolkingsgroei als de belangrijkste oorzaak van milieuproblemen wordt gezien. De Heilige Stoel herhaalt hierbij zijn veroordeling van gezinsplanning en anticonceptiemiddelen.

Vorige week is een officiële nota aan alle regeringen verspreid waarin het Vaticaan schrijft dat “de bevolkingsgroei op zichzelf zelden de belangrijkste oorzaak van milieuproblemen is. De minderbevolkte landen in het Noorden zijn direct of indirect verantwoordelijk voor het grootste deel van het misbruik van het wereldmilieu.” De tekst van de nota is afgelopen weekeinde bekendgemaakt.

Een beleid dat zich richt op gezinsplanning doet “weinig om te helpen de urgente problemen van milieu en ontwikkeling op te lossen”, aldus de nota, waarin Westerse landen een soort neo-kolonialisme wordt verweten. “De programma's om de bevolking te verminderen, geleid en betaald door de ontwikkelde landen uit het Noorden, worden makkelijk een vervanging voor rechtvaardigheid en ontwikkeling.”

“Systematische geboortecampagnes, gericht op de armste bevolkingsgroepen, kunnen zelfs leiden tot een tendens naar een vorm van racisme (...) als de armen, wegens het pure feit dat ze bestaan en met zovelen zijn, de oorzaak in plaats van het slachtoffer zijn van de achterblijvende ontwikkeling of de verslechtering van het milieu”, schrijft het Vaticaan.

Het milieuprobleem is volgens de nota “in essentie (teken van) een morele crisis.” De echte oplossing ligt niet in gezinsplanning, maar in “solide economische planning en technologie”.

In deze nota worden opnieuw sterilisatie en het gebruik van anti-conceptiemiddelen verworpen, zoals de katholieke kerk steeds heeft gedaan sinds de encycliek Humanae Vitae van paus Paulus VI. Het Vaticaan keert zich ook tegen abortus als “middel voor gezinsplanning” en schrijft dat economische steun voor ontwikkelingslanden nooit afhankelijk mag worden gesteld van de aanvaarding van sterilisatie- of anti-conceptieprogramma's.

De opstelling van het Vaticaan is ook binnen de katholieke kerk omstreden. De aartsbisschop van Canterbury, kardinaal George Carey, heeft de paus opgeroepen zijn standpunt hierover te herzien, maar kreeg op zijn bezoek vorige week aan Rome een bijzonder kille ontvangst.