"Eerste Kamer moet wetgeving niet beoordelen'

DEN HAAG, 1 JUNI. De verhouding tussen Eerste Kamer en Tweede Kamer moet drastisch worden gewijzigd. De Eerste Kamer mag zich niet langer bezig houden met de beoordeling van wetgeving, maar dient zich volledig toe te leggen op controle van de regering.

De Tweede Kamer moet daarom haar recht van parlementaire enquête overdragen aan de senaat en zou zich uitsluitend bezig moeten houden met wetgeving en beleid. Dit heeft mr R.H. van de Beeten, vice-voorzitter van het CDA, zaterdag geschreven in het dagblad Trouw.

Omdat de senaat niet gebonden is aan het regeerakkoord kan ze zich bij de controle van de regering onafhankelijker opstellen dan de Tweede Kamer, die zelf te nauw verbonden is bij het beleid. De leden van de Eerste Kamer moeten volgens Van de Beeten ook niet langer via indirecte verkiezingen maar door middel van een districtenstelsel worden gekozen.

Van de Beeten komt tot zijn voorstellen doordat in zijn ogen in de huidige constellatie de politieke en staatsrechtelijke problemen te groot worden “indien naar het oordeel van de senaat herhaaldelijk voorstellen ter tafel komen die niet door de beugel kunnen”. De laatste jaren krijgt de senaat regelmatig kritiek te verduren omdat hij, vooral door toedoen van de CDA-fractie, te veel een politieke rol zou spelen, in plaats van haar traditionele rol van "chambre de réflexion'. Daardoor komt de functie van het regeerakkoord in het geding en wordt het politieke primaat van de Tweede Kamer aangetast. Ontbinding van de Eerste Kamer of wegzending van het kabinet door de Eerste Kamer kan volgens Van de Beeten geen bevredigende oplossing vormen van een conflict tussen senaat en regering.

Inmiddels heeft zijn partijgenoot en Tweede-Kamervoorzitter W. Deetman negatief gereageerd op deze voorstellen. Deetman zei zondag voor de AVRO-radio “zeer huiverig” te zijn voor de competentieproblemen die voort kunnen vloeien uit de verdeling van de wetgevende en controlerende macht over de twee verschillende Kamers van de Staten-Generaal.

Deetman ziet meer in de vervanging van het huidige vetorecht van de senaat door een "terugzendrecht'. De Eerste Kamer kan dan een wetsvoorstel niet meer definitief afwijzen, maar kan het dan slechts terugzenden naar de Tweede Kamer, met het verzoek er nog eens naar te kijken. De Tweede Kamer heeft in dat geval het laatste woord.

Premier Lubbers en voorzitter Brinkman van de CDA-fractie in de Tweede Kamer hebben zich in het verleden positief uitgelaten over invoering van het terugzendrecht. Voorzitter Kaland van de CDA-fractie in de Eerste Kamer is er echter een verklaard tegenstander van. De voorzitter van de VVD-fractie in de Tweede Kamer, F. Bolkestein, heeft vanmorgen in een reactie gezegd dat er aan de verhouding tussen beide Kamers niets veranderd hoeft te worden, maar dat de Tweede Kamer wel meer parlementaire enquêtes moet gaan houden.