Dwang om te voldoen aan limiet maakt benen Van Hulst kilo's zwaarder; Versteeg tornt aan grenzen van de geest

KERKRADE, 1 JUNI. Hij was te langzaam voor de 1.500 meter. Richtte zich op de 3.000 meter. Later op de 5.000 meter. Maar op die afstand slaagde hij er in al die jaren maar niet in om onder die magische tijdsgrens van 13.30 te duiken. Was Marcel Versteeg eigenlijk niet te lang en gespierd voor een 5 km-loper? Was hij wel van internationaal niveau?

Bijna een jaar geleden was ze aan haar achillespees gekwetst geraakt. Ze had zich er niet bij neer willen leggen. Op de WK in Tokio had ze niet van wijken willen weten. Tot haar roemloze uitschakeling in de series van de 800 meter. Daarna had ze drieënhalve maand niet mogen lopen. En ook daarna had ze voortdurend geduld moeten betrachten, zij met het ongedurige bloed en de gretige benen. Om zich niet opnieuw te forceren. Zou laatbloeister en natuurtalent Ellen van Langen ooit weer kunnen reiken naar haar oude niveau?

En dan de 32-jarige Elly van Hulst, met 8.33,82 nog altijd wereldrecordhoudster op de 3.000 meter. Bijna twee jaar lang had ze geworsteld met blessures aan haar ruggewervel. Bij de Europese indoorkampioenschappen in Genua twee maanden geleden, haar terugkeer in de internationale arena, was ze gedesillusioneerd als vijfde geëindigd. Al toen knaagde de twijfel die haar lopen leek te remmen: was ze misschien voorgoed over haar top?

Atleten zijn per definitie grensverkenners. Van grenzen die fluctueren, die bijna niet te onderscheiden vaag zijn. Van grenzen die soms aardsreëel, soms niet meer dan een luchtspiegeling zijn. Maar hoe weet je of het je lijf is of je geest die de grenzen stelt?

Sinds het internationale atletiekgala in Kerkrade van zaterdagavond weet Marcel Versteeg dat hij zijn grenzen nog niet bereikt had, dat hij wel degelijk een volwaardige 5 km-loper is. Met zijn tijd van 13.26,29 bleef hij bijna zeven seconden onder zijn persoonlijk record en ruim één seconde onder de olympische limiet. Waarmee hij zich verzekerde van deelname aan de pelgrimstocht naar Barcelona.

Ellen van Langen kwam daar dicht in de buurt. Ze had 2.00,55 nodig voor haar eerste 800 meter in negen maanden, wat volgens de richtlijnen van de internationale atletiekfederatie snel genoeg is voor een startbewijs in Spanje (2.01). Maar de Koninklijke Nederlandse Atlekie Unie is nu eenmaal strenger (1.59,50). Het was de Amsterdamse atlete zaterdag een zorg. Die limiet zou ze de komende weken ook nog wel halen. Ze wist dat ze haar oude kracht had hervonden. Het geduld was niet voor niets geweest.

Diezelfde limiet die voor Van Langen en Versteeg richtsnoer en houvast was geweest, vormt voor Elly van Hulst nog altijd een schrikbeeld. Een last die, zegt ze, ook haar voeten kilo's zwaarder lijkt te maken. In Kerkrade bleef ze met haar tijd van 9.06,17 ruim 18 seconden boven die limiet en moest ze op het eind zelfs nog even aanzetten om "de schande' te voorkomen dat ze door een landgenote, Marjon Freriks, werd geklopt. Niet dat ze twijfelt aan haar eigen kunnen. In de training loopt ze tijden uit haar beste jaren. Maar ze wil zo graag bewijzen dat ze echt nog meetelt. En dan begint ze met zich op te jutten. Ze kan het niet tegenhouden. Dan baalt ze van zichzelf. “Ik vind mezelf zo'n trut.”

Met haar ervaring zou ze natuurlijk beter moeten weten. “Maar ik ben ook maar een mens. En een heel gevoelig mens.” Het helpt haar niet dat ze nog meerdere kansen heeft om de limiet te lopen. “Want je gaat toch aftellen. Elke gemiste kans is er weer een minder. En hoe later je de limiet haalt, hoe kleiner de kans dat je ook op de Spelen nog iets presteert.”

Ja, als ze die druk eens van haar schouders kon laten glijden. Of als het Nederlands Olympisch Comité haar zomaar een startbewijs voor Barcelona zou geven, ze weet zeker dat ze dan weer “de sterren van de hemel zou lopen”. Olympische Spelen, daar is ze niks bang voor. Alleen voor die limiet.

Ellen van Langen kent geen vrees meer. Stralend liep ze zaterdagavond in het stadion Kaalheide tegen iedereen te vertellen hoe blij ze was met haar comeback. Op het erepodium maakten haar voeten uitbundige danspasje na haar ruime overwinning. Maandenlang hadden die voeten alleen maar in het water mogen dansen, om haar achillespees niet te belasten, maar zo had ze met aquajogging en krachttraining haar conditie toch nog een beetje op peil kunnen houden. Eind december had ze voor het eerst weer op harde bodem mogen dribbelen. Een verademing. Daarna had ze voornamelijk duurloopjes gedaan en pas sinds anderhalve week was ze eindelijk met tempotraining bezig. Als ze met zo'n voorbereiding al zo snel kon lopen, dan was de hemel de limiet.

Wie zich gevangen waant door grenzen, en ze dan toch overschrijdt, spelenderwijs, achteloos, bestaan opeens geen grenzen. Voorlopig althans. Dat genot smaakte Marcel Versteeg na zijn ontdekkingsrace. Internationaal is hij nooit verder gekomen dan de series van de Europees kampioenschappen twee jaar geleden. Vorig jaar was hij constant moe want overtraind.

Maar onder leiding van zijn nieuwe trainer Has van Cuyk had hij het afgelopen winter rustig aan gedaan. Als voorbereiding op zijn limietpoging was hij in Font Romeu, het hooggelegen Franse trainingskamp, drie weken lang op stage geweest. “En dit is de beloning.”

Versteeg hoeft zich voorlopig niet meer te bekommeren om prestaties. Hij kan zich nu in alle rust voorbereiden op de Olympische Spelen, net als die andere vijf atleten die zich inmiddels hebben gekwalificeerd: Erik de Bruin (discuswerpen), Harold van Beek (50 km snelwandelen), Bert van Vlaanderen (marathon), Christien Toonstra (10 km) en Robert de Wit (tienkamp). Andere atleten die zaterdag ook in actie kwamen zijn voorlopig gedoemd om hun grenzen te blijven verkennen. Zoals Nelli Fiere-Cooman (100m) en Han Kulker (1.500 meter). Dwalers in het niemandsland.

Foto: Elly van Hulst, wereldrecordhoudster op de 3.000 meter, slaagt er maar niet in de druk van zich af te werpen. Ze wil te graag bewijzen dat ze nog altijd meetelt. Zaterdag bleef ze ruim 18 seconden verwijderd van de olympische limiet. (Foto NRC Handelsblad/Rien Zilvold)